Papoea’s vooral mild voor eigen stam

Papoea’s knijpen gemakkelijk een oogje toe als stamgenoten een buitenstaander benadelen. Maar als leden van een andere stam elkaar onheus bejegenen, dan willen ze dat wangedrag bestraffen. Ze straffen dan zelfs zwaarder dan wanneer hun eigen stamgenoten ten opzichte van elkaar over de schreef gaan.

Dat blijkt uit experimenten van Zwitserse economen onder autochtone bevolkingsgroepen op Papoea Nieuw-Guinea: de Wolimbka en de Ngenika (Nature 24 augustus). Bij studenten zijn vergelijkbare impulsen aangetoond, maar het is voor het eerst dat dit soort altruïstisch gedrag in het veld is bestudeerd.

De Zwitsers lieten 195 Papoea’s van 17 tot 60 jaar oud spelen in groepjes van drie. Een van hen mocht een deel van een bedrag weggeven aan een ander. Een derde keek toe en mocht straffen als de verdeling hem niet aanstond. De straffen bestonden uit een korting op het inkomen van oneerlijke spelers. Om te kunnen straffen moest de bestraffer zelf ook betalen.

Zoals verwacht bleek dat stamgenoten minder zwaar bestraft werden als zij buitenstaanders (veel) minder dan de helft van het geld gaven. Forse straffen werden daarentegen uitgedeeld als een Papoea moest oordelen over vals spel tussen stamgenoten.