Gestuntel in Arena kost Ajax Champions League

Ajax0FC Kopenhagen2

59. Silberbauer 0-1, 77. Vermaelen 0-2 (eigen doelpunt). Schds: Fandel (Dld). Tsch: 40.000. Gele kaart: Stam, Sneijder (Ajax), Allbäck, Silberbauer (Kopenhagen).

Erik Oudshoorn

Terwijl de meeste Ajacieden al ontgoocheld de kleedkamer hadden opgezocht, zat Thomas Vermaelen nog minutenlang roerloos midden op het veld. Ineengedoken op z’n hurken, met de handen voor zijn gezicht. De Belgische verdediger was ontroostbaar. Ondanks de opbeurende woorden van aanvoerder Jaap Stam en assistent-trainer Alfons Groenendijk. Een eigen doelpunt van zijn voet, het tweede voor FC Kopenhagen (0-2), bleek een klap die Ajax niet meer te boven kwam. Na de 2-1 zege in Kopenhagen zou de club uit Amsterdam zich gisteravond met een 1-0 nederlaag nog hebben verzekerd van plaatsing voor de Champions League. Nu zijn het de Denen die vanavond om zes uur in Monaco verrassend meeloten, voor het eerst, voor de groepsfase van de Champions League. Ajax is verbannen naar de UEFA Cup.

Het verdriet van Vermaelen symboliseerde de diepe teleurstelling in de hele club. De jonge spelers van Ajax missen dit seizoen een kans om op het hoogste niveau ervaring op te doen. En ook de directie zag een van de belangrijkste doelstellingen wreed verstoord. Algemeen directeur Maarten Fontein noemde in het programmablad deelname aan de Champions League voor Ajax „onontbeerlijk”. In het beleidsplan 2006-2011 is immers het streven opgenomen structureel bij de laatste zestien van Europa te eindigen. Tevens wil Ajax gemiddeld per jaar vijf tot zes procent meer omzet maken.

Die ambitie wordt nu moeilijk te realiseren. Te meer Ajax door investeringen in spelers, zoals het aantrekken van Klaas-Jan Huntelaar voor een clubrecordbedrag van negen miljoen euro, in de rode cijfers is beland. De UEFA Cup levert, zeker in de beginfase, aanzienlijk minder euro’s op dan de Champions League. Ajax loopt nu ten minste vijf miljoen euro mis.

Het aandeel Ajax verloor vanochtend 7,4 procent op de beurs van Amsterdam. Rond het middaguur noteerde het aandeel 9,02 euro. Daarmee was de enige beursgenoteerde voetbalclub van Nederland ruim 13 miljoen euro minder waard geworden.

Een duur eigen doelpunt dus van Vermaelen. Het debacle viel niet alleen hem aan te rekenen. Ajax verprutste een flink aantal kansen. Verdediger Urby Emanuelson, vorige week nog debuterend in Oranje, had aan beide doelpunten schuld. De Denen kregen nauwelijks kansen, maar zij kopieerden de efficiency die Huntelaar met twee treffers in het eerste duel demonstreerde. Net als twee weken geleden in het Parken Stadion was Kopenhagen slechts gevaarlijk met hoge ballen voor het doel.

Trainer Henk ten Cate sprak over een „verschrikkelijke knal” die zijn ploeg had gekregen. Deelname aan het UEFA-Cuptoernooi beschouwt hij als een troostprijs. „Met dit scenario had niemand van ons rekening gehouden”, zei Ten Cate. „De uitschakeling voor de Champions League werpt ons ver terug. Het ergste is dat we van een heel matige ploeg hebben verloren. Uitermate frustrerend.”

Ten Cate vreest dat er nu weer angst sluipt in het vernieuwde elftal dat de afgelopen weken aan zelfvertrouwen had gewonnen na een seizoen met tien competitienederlagen. „Je zag in deze wedstrijd al dat Vermaelen heel angstig de ballen bij Stam inleverde. Je merkte dat veel spelers onder druk stonden. Ik kan niet anders dan ze de komende weken toch weer snel veel vertrouwen geven.”

De trainer van Ajax telde zo’n zes momenten waarin zijn team de mogelijkheid had om de 2-1 voorsprong van Kopenhagen uit te bouwen. Inderdaad schoot Ryan Babel op de paal, kopte Huntelaar op de lat en trapte Tobias Linderoth een inzet van Jaap van de doellijn. In de eerste helft bracht de slecht koppende Gabri ook verschillende kansen om zeep. In die fase excelleerde Wesley Sneijder op het middenveld, maar speelde Hedwiges Maduro al wat slordig.

Zijn balverlies leidde na rust het eerste tegendoelpunt in. Stam beging een overtreding en uit de vrije trap die volgde kon Michael Silberbauer geheel vrij inschieten. Hij profiteerde even van een onachtzaamheid van Emanuelson, zijn bewaker bij spelhervattingen. De linksback stond ook aan de basis van de tweede tegentreffer. Bij een mislukte schijnbeweging veloor hij de bal aan William Kvist die op goed geluk voorgaf. Vermaelen trapte de bal in eigen doel. Daarna speelde Ajax nog meer tegen zichzelf. Gabri had last van zijn bovenbeen en vroeg om een wissel. Maduro werd vervangen door de negentienjarige Jan Vertonghen. Rechtsbuiten Mauro Rosales was uitgeput en had een pijnlijke knie. Hij ging naar de kant en daardoor had Ten Cate in de slotfase niet meer de mogelijkheid met vier spitsen alles of niets te spelen.

De Deense tactiek had succes. Ondanks de thuis opgelopen achterstand begon de ploeg met één spits, Marcus Allbäck, en een drukbezet middenveld. In de 57ste minuut kwam Fredrik Berglund de oud-speler van Heerenveen voorin helpen. Stam: „Toen werden we wat bang en durfden we niet meer vooruit te spelen.”