‘Dat potlood diep in die hiel’

Nederlanders kiezen de beste film aller tijden. Uitslag op de avond van de Nationale Filmquiz op 1 oktober. Hier geeft elke week een regisseur alvast een voorzet.

„Mijn favoriete film, de eerste Evil Dead van Sam Raimi uit 1981, is niet de beste film aller tijden”, zegt Frank van Geloven. „Er wordt slecht in geacteerd en de special effects zijn soms zelfs tenenkrommend. Maar de sfeer die Raimi neerzet is onovertroffen in het horrorgenre – zó eng, zó gruwelijk. Ik zag hem voor het eerst toen ik 14 was en lag er nachtenlang wakker van. Later huurde ik hem drie keer per week; ik heb hem wel tachtig keer gezien. Inmiddels heb ik thuis de dvd-box.

„De film heeft voor mij vooral een emotionele, nostalgische waarde. Ik heb veel bewondering voor wat Raimi toen heeft gepresteerd. Hij was nog maar 21 toen hij die film maakte, en hij draaide hem in een paar weekenden. Die armoedige omstandigheden zie je er volstrekt niet aan af. Zo’n ontstaansgeschiedenis draagt bij aan mijn waardering. Het heeft voor mij iets heel romantisch, iets schattigs.

„Raimi heeft veel betekend voor het horrorgenre. Hij heeft de regels heel bewust geanalyseerd en toegepast. Een horrorregel is bijvoorbeeld dat je de hoofdpersonen moet isoleren. Raimi doet dat door een paar tieners naar een afgelegen hutje te laten afreizen, waar ze bezeten raken door demonen. Nu is dat een cliché geworden, maar hij was een van de eersten die het zo deed, en zo effectief. Ook introduceerde hij het ‘splatter’-element, het bloederige, in het genre. In de film zit een fantastische scène waarin één van de bezeten jongeren een meisje aanvalt. Ze duwt een potlood diep in haar hiel en draait het nog een paar keer om – ijzingwekkend.

„Het is moeilijk te zeggen in hoeverre The Evil Dead mijn eigen werk heeft beïnvloed. Ik denk dat alle films die je aangrijpen zaadjes in je ziel planten; ze bepalen je gedachten over hoe een film moet worden gemaakt. Dat heb ik ook met bijvoorbeeld Kramer vs. Kramer, of All the Presidents Men. Maar horror is mijn genre. De eerste horrorfilm die ik zag was The Legend of Lizzie Borden, over een bijlmoordenares. Dat maakte een verpletterende indruk. Toen ging ik zelf 8mm-filmpjes maken over zombies, en enge dingen met messen enzo.

„Wat bij die eerste Evil Dead minder sterk is, en wat ik zelf bij films juist heel belangrijk vind, is karakterontwikkeling, conflict, drama. Je moet kunnen meeleven met een personage, anders is het niet erg dat hij of zij wordt afgeslacht. Wat ook goed werkt is als een horrorfilm aanhaakt bij lokale mythen en sagen. Zo zou ik bijvoorbeeld heel graag een film maken over de Witte Wieven, of over dwaallichten. Zulke verhalen zijn een prachtige bron van inspiratie; je kan er geweldig op voortborduren. Ik zou graag wat meer fantasie in de Nederlandse film brengen.”

Kies uw beste film via www.debestefilm.nl. Uitslag 1 oktober, tussen 20.25 en 21.55 uur op Nederland 3. De filmquiz is een initiatief van de NPS, de Filmkrant en NRC Handelsblad.