Kunstenaars claimen geld kabelbedrijven

De stichting Norma, belangenbehartiger van uitvoerende kunstenaars, eist „ettelijke miljoenen”, mogelijk zelfs „tientallen miljoenen euro’s” van de kabelbedrijven. Het gaat om niet uitbetaalde rechten.

Norma heeft zes bedrijven gedagvaard voor het ongeoorloofd uitzenden van programma’s. Inzet is de uitbetaling van naburige rechten – de juridische term voor de heffing op het kopiëren, uitlenen en opnieuw uitbrengen van muziek en beeld. Het gaat om UPC, Essent Kabelcom, Casema, Multikabel en DELTA Kabelcomfort.

De uitzending van tv- en radioprogramma’s via de ether geldt volgens de wet als de eerste verspreiding. Uitzending via de kabel is dus het opnieuw uitbrengen van het werk, aldus Marnix Langeveld, juridisch medewerker van Norma. Dat maakt kabeluitzendingen tot een naburig recht waarvoor opnieuw betaald moet worden – zoals schrijvers geld krijgen voor in bibliotheken uitgeleende boeken .

De stichting Norma is een door de overheid aangewezen organisatie die, met onder meer de stichtingen Leenrecht en Thuiskopie, vergoedingen int en uitbetaalt.

Volgens Norma hebben kabelmaatschappijen sinds de invoering van de wet op naburig recht in 1993, verzuimd de vergoedingen te betalen. De onderhandelingen over het uitbetalen liepen sinds 2000, aldus Langeveld, maar de partijen kwamen er niet uit. Vecai, de branchevereniging van de kabel, vindt dat acteurs en musici hun naburige rechten overdragen aan tv-producenten, bij het afsluiten van hun contracten.

Volgens Langeveld is daar „veel voor te zeggen”, maar gebeurt de overdracht van alle rechten nu juist „behoudens” reeds overgedragen rechten. „Je kan rechten niet twee keer overdragen. Veel nieuwe contracten bevatten een clausule waarin de overdracht van ‘Norma-rechten’ wordt uitgezonderd van de overeenkomst.” Maar acteurs en musici zijn geen juristen, beaamt Langeveld. „Ik sluit niet uit dat ze noodgedwongen contracten tekenen waarin ze de naburige rechten overdragen, terwijl dat niet meer kan.”

Achtduizend acteurs en musici zijn aangesloten bij Norma. De stichting betaalde in 2005 4,2 miljoen euro uit, naar rato. Langeveld: „Het lijk bij Baantjer krijgt natuurlijk minder dan Piet Römer.”