‘Het wordt nu tijd om over oplossingen te praten’

Marco Pastors richt morgen een nieuwe partij op, waarmee hij de landelijke verkiezingen in gaat. Hij is kritisch over de islam, maar heeft zijn toon gematigd. „De VVD gaat veel verliezen.”

„Het is natuurlijk verboden om erg lelijke dingen over Pim te zeggen.” Marco Pastors, de voorman van Leefbaar Rotterdam, ontvangt zijn gasten graag in het voormalige woonhuis van Pim Fortuyn, het Palazzo di Pietro in Rotterdam. De schaduw van Fortuyn is lang, zegt hij. „Hij is een deel van mijn leven, de enige reden dat ik in de politiek zit.”

Afgezien van kritiek op Fortuyn mogen ze vrijuit spreken, de tien mensen die met Pastors meedenken over het programma van zijn nieuwe landelijke partij. Wekelijks komen ze bijeen. Ze delen het uitgangspunt van de partij: maximale vrijheid voor iedere burger, en een overheid die alleen bijspringt voor mensen die het echt nodig hebben. Rond dat uitgangspunt, zegt Pastors, bouwt hij zijn nieuwe partij op. Morgen gaat hij naar de Kiesraad om zich in te schrijven voor de verkiezingen van 22 november.

Pastors voert strikte regie over zijn mediabeleid. De naam van zijn partij onthult hij morgen. Een prijsvraag voor een geschikte naam – Pastors verwierp zijn werktitel ‘NLMP, Niet Lullen Maar Poetsen’ – leverde 784 suggesties op. De winnaar mag met de lijsttrekker dineren in het Palazzo di Pietro.

En de kandidatenlijst zal hij, verspreid over twee dagen, over enkele weken bekendmaken. Op die lijst komen in ieder geval mensen uit zijn Rotterdamse netwerk: de oud-wethouders Wim van Sluis en Marianne van den Anker denken nog na, en raadslid Ronald Sørensen en Joost Eerdmans (nu nog LPF) komen zeker op de lijst.

Pastors probeerde ook andere politici en publicisten te interesseren. Maar minister Rita Verdonk (beiden VVD) weigerden, evenals publicist Paul Scheffer, die in 2001 over het ‘multiculturele drama’ schreef. „Die kiest ervoor de voetveeg van de PvdA te blijven.” Scheffer blijft belangrijk voor de „gedachtevorming” van zijn nieuwe partij, zegt Pastors. „Regelmatig spreken we elkaar.” Met Verdonk heeft hij alleen nog sms-contact.

Pastors heeft verder contact met opiniepeiler Maurice de Hond, van wie hij ideeën over directe democratie en bestuurlijke vernieuwing overnam. Jan Nagel, de oud-PvdA’er die Leefbaar Nederland opzette, belde ook. Maar met hem wil Pastors niets te maken hebben.

Dat valt zeker niet mee, een partij oprichten in een half jaar tijd?

„We hadden niet gerekend op vervroegde verkiezingen. Maar we hebben veel geleerd door vier jaar Leefbaar Rotterdam. We nemen het bestuur over van Leefbaar Rotterdam, de mental coach, de woordvoerder, de wijze van mensen selecteren.”

Geert Wilders presenteert deze week zijn kandidatenlijst, Hilbrand Nawijn richt een eigen partij op. Waarom trekt u niet samen op?

„Alleen Wilders lag voor de hand als partner. We hebben het geprobeerd, maar het is niet voor niets dat we elkaar niet hebben gevonden. Hij mist de vaardigheden om samen te werken. Zijn tweede man, Bart Jan Spruyt, heeft dat nu ook ontdekt. Die ga ik zeker bellen. En wat er bij de LPF gebeurt is ongelooflijk, tot aan het vertrek van fractievoorzitter Van As vorige week toe. De boot ligt al op de bodem en ze hakken nog steeds door.”

Wat zou u anders doen dan de kabinetten-Balkenende?

„Het CDA geeft zich geen rekenschap van het mandaat van de kiezer. Het land is het zat, dat getuttel met immigratie, het baantjescircuit. Balkenende durft niets, en als hij iets doet, gaat hij de verkeerde kant op. Na de moord op Theo van Gogh bezocht hij een moskee! Alleen Rita Verdonk deed het goed in het vorige kabinet, maar nu wordt ze misbruikt door de VVD. De VVD gaat veel verliezen door ons.”

In Rotterdam weigerde u een bestuur te vormen met de PvdA, terwijl Leefbaar Rotterdam de tweede partij werd. Is de antipathie jegens de landelijke PvdA net zo groot?

„Nee, dat ligt heel anders. In Rotterdam is de PvdA onze natuurlijke vijand. Ze waren de baas sinds de oorlog, wij hebben ze verslagen in 2002. Nu doen ze alsof ze onze goede dingen ooit zelf al hadden bedacht, in 1960 of zo. Ze staan voor alles waar wij een hekel aan hebben. Landelijk is de tegenstelling veel minder groot. Alle partijen schuiven daar naar rechts, ook Wouter Bos. Hij wil ook de ministeries saneren, net als wij.”

U heeft het afgelopen jaar in het islamdebat uw toon gematigd...

„O ja? Dat heb ik weer. Nu ben ik weer te gematigd.”

U bood uw excuses aan moslims die u ten onrechte beledigd had aan. Ook in debatten slaat u een genuanceerdere toon aan.

„Nou ja, het is een proces geweest. De eerste jaren moesten we de problemen benoemen en de confrontatie aangaan. Er doen zich vreselijke problemen voor: de beroerde positie van vrouwen en homoseksuelen, criminaliteit, het slachtofferdenken. Maar nu de problemen door iedereen erkend zijn, wordt het tijd om over oplossingen te praten. Daar past een andere toon bij.”

U bent bekend door uitspraken over islam en integratie. De partij zal vooral worden beoordeeld op dat onderwerp.

„Dat is niet zo erg. In Rotterdam verdween dat na een tijdje vanzelf, toen mensen zagen dat we meer zijn dan dat, want 30 procent van de Rotterdammers heeft dat gezien in maart. Dat geeft hoop voor de rest van van het land. Ik hoop dat we duidelijk kunnen maken dat we meer zijn dan een one-issuebeweging.”

Zullen stokpaardjes van Leefbaar Rotterdam als preventief fouilleren en de Rotterdam-wet terugkeren in uw programma?

„De Rotterdam-wet is een goed voorbeeld. In algemene zin geloven wij: hoe meer vrijheid, hoe gelukkiger. Maar door de immigratie kunnen de grote steden die vrijheid niet aan. De liberalisering van de woningmarkt werkt daar niet, want slechte wijken trekken huurders aan de onderkant. Die moet je weren door inkomenseisen te stellen aan nieuwe huurders. Volgens juristen kan dat niet, maar ik weet dat als ik dat hoor, de oplossing nabij is.”