De publieke omroep gaat in 2016 op zwart

Een wat depressief begin van de avond gisteren. In de door de VPRO herhaalde documentaire De Toekomst (deze keer over het medialandschap) schetsten mensen die het kunnen weten een pessimistisch beeld van de journalistiek. In 2020, zeggen zij, is het nieuws net zo betrouwbaar geworden als reclame.

Een korte schets van de sombere toekomst: De traditionele media uit de vorige eeuw bestaan niet meer of publiceren alleen nog op het internet. In 2016 gaan ook de uitzendingen van de publieke omroep via de ether op zwart. De nieuwsvoorziening wordt geheel overgenomen door bloggers, freelancers en amateurs, die in opdracht of uit eigen interesse over alle mogelijke onderwerpen publiceren.

Een krant wordt een luxe-medium, want zeg nou zelf: het is toch eigenlijk absurd dat we nog steeds het nieuws maar een keer per dag in gedrukte vorm bij u thuis op de deurmat afleveren terwijl u de hele dag het nieuws overal gratis vandaan kunt halen? Ga er maar aan staan, als krantenjournalist.

Het bizarre aan de documentaire is dat hij dicht bij de realiteit blijft, in die zin dat een deel van de geschetste scenario’s eigenlijk al is bewaarheid. Via e-mail-nieuwsbrieven ligt een deel van het krantennieuws al op straat voordat de papieren versie gedrukt is. Bloggers hadden als eerste de beelden van de misstanden in de Abu Graib gevangenis, en voor een echt ooggetuigenverslag van de oorlog in Irak moet je misschien wel niet bij de ‘embedded’ journalisten zijn, maar bij (onafhankelijke?) bloggers ter plaatse.

Een van Neerlands fanatiekste bloggers dook later op de avond op in Nova, dat ook langzaam uit zijn politieke zomerslaap lijkt te ontwaken. Scheidend Kamerlid voor de PvdA Klaas de Vries (de blogger) en minister van Volksgezondheid Hans Hoogervorst (VVD) spraken daar onder leiding van presentator Joost Karhof over het feit dat veel zittende bewindslieden niet op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer willen, maar wel eventueel weer minister willen worden.

De Vries kwam in 1973 voor het eerst de Tweede Kamer in. Toen Nova beelden van hem liet zien uit 1976 en daarbij tamelijk overbodig opmerkte: „Dat bent u.” kon De Vries een verbijsterd „Nee...” niet onderdrukken. Hoogervorst: „Je zag er toen al verstandig uit, Klaas.”

Hoogervorst, die ook niet op de VVD-lijst wil, nuanceerde terecht het beeld van een massale uittocht uit de politiek. „Dat gebeurde altijd al, maar dan pas na de verkiezingen. Het enige dat nu anders is, is dat mensen het nu tenminste van tevoren zeggen.”

Gemiste kans wat mij betreft was dat Karhof bij Hoogervorst niet doorvroeg over het aangekondigde vertrek van Jozias van Aartsen, gisteren. Hoogervorst mag dan uit de Kamer gaan, hij is nog wel campagneleider voor de VVD bij de komende verkiezingen. De door Van Aartsen geconstateerde moeilijk te overbruggen kloof van populisme versus vrijzinnig liberaal binnen de VVD – die met de lijsttrekkerstrijd tussen Rutte en Verdonk aan de oppervlakte is gekomen – moet Hoogervorst toch zorgen baren.

De Vries wil het na zijn vertrek uit Den Haag geenszins rustiger aan gaan doen maar juist muziek maken en schrijven. Hopelijk rekent hij het voortzetten van zijn (subjectieve) weblog daar ook toe.