Britse politie wil vertrouwen herwinnen

De Britse politie is opvallend spraakzaam over het onderzoek tegen een groep terreurverdachten. Mogelijk wil zij vertrouwen van het publiek herwinnen na een reeks missers.

Floris van Straaten

De Britse politie besefte dat ze iets had goed te maken na een aantal pijnlijke missers in de strijd tegen terreur, dat het vertrouwen van het publiek had geschaad. Dat geschonden vertrouwen leidde er eerder deze maand toe dat veel mensen, zeker moslims, de beschuldigingen van de politie over een reusachtig complot van islamitische extremisten om vliegtuigen op te blazen, in eerste instantie met een korrel zout namen.

Gisteren kon diezelfde politie echter bekendmaken dat elf mensen formeel zijn aangeklaagd, acht van hen op verdenking van samenzwering tot moord en het voorbereiden van terroristische aanslagen. Weliswaar zijn de verdachten daarmee nog niet veroordeeld, maar Peter Clarke, hoofd van de Britse terreurbestrijding, maakte duidelijk dat het speurwerk van de laatste tijd een schat aan belastend materiaal heeft opgeleverd. Dat loopt uiteen van apparatuur en ingrediënten voor het vervaardigen van bommen tot afscheidsvideo’s, waarop verdachten nog eens toelichtten waarom ze tot hun zelfmoordacties hadden besloten.

Opvallend op de inderhaast belegde persconferentie gisteren was de loslippigheid van Clarke over de vorderingen van het onderzoek. Gewoonlijk is de Britse politie daarmee heel terughoudend. Clarke’s spraakzaamheid was vermoedelijk mede ingegeven door de behoefte om het vertrouwen van het publiek te herwinnen. „We doen alles wat we kunnen om u veilig te houden”, verzekerde Clarke. „Om er voor te zorgen dat u uw leven kunt leiden zonder constant in angst te zitten.” Hij voegde er nog aan toe dat het „moeilijke tijden voor alle gemeenschappen” zijn.

Daarmee doelde hij mede op de Britse moslims, voor wie de ontwikkelingen van gisteren als een schok kwamen. Vooral in het oosten van Londen, waar negen van de elf aangeklaagden vandaan komen. In de wijk Walthamstow was er kort na de arrestatie van een aantal moslimjongeren uit de buurt, onder wie de student medicijnen Waheed Zaman, onder moslims niemand te vinden te die geloofde in hun schuld. Velen opperden dat het opnieuw om een vergissing van de politie ging. Ook niet-moslims in de wijk sloten dat overigens niet uit.

Inmiddels is er meer bekend over de achtergrond van een deel van de verdachten. De 22-jarige Zaman bijvoorbeeld studeerde medicijnen aan de London Metropolitan University, waar hij tevens voorzitter was van het islamitisch genootschap. Hij werkte ook enige tijd bij Hamley’s speelgoedwinkel in Londen.

Zaman is een volgeling van de streng-islamitische organisatie Tablighi Jamaat (Groep van Predikers). Dit is een omstreden internationale beweging, die door Britse en Amerikaanse inlichtingendiensten wordt beschouwd als een broedplaats van extremisten. Leiders van de organisatie, die in Groot-Brittannië overigens niet is verboden, onderstrepen echter het vreedzame karakter van de organisatie. Het doel is volgens hen louter om het goede voorbeeld van de profeet Mohammed te volgen. Zo proberen ze, met enig succes, om drugsverslaafden tot hun versie van het geloof te bekeren.

Ook een andere verdachte, de uit High Wycombe (ten westen van Londen) afkomstige Assad Ali Sarwar (26), bezocht volgens Britse mediaberichten regelmatig bijeenkomsten van Tablighi Jamaat. Hij zou steeds religieuzer zijn geworden en zijn universitaire studie hebben opgegeven.

Onder de aangeklaagden zitten ook twee bekeerlingen. Een van hen, de 28-jarige Umar Islam, heette eerst Brian Young en was een Rastafarian. Hij is afkomstig uit High Wycombe maar woonde de laatste tijd in Londen, waar hij werkte als kaartjescontroleur.

De ander, Ibrahim Savant (25), komt uit de wijk Walthamstow. Zijn vader is een Iraanse architect, zijn moeder is Engelse. Ibrahim heette oorspronkelijk Oliver. Hij werkte als boekhouder. Zijn vrouw is in verwachting.

Twee jongens, met wie Ibrahim al in Walthamstow naar school ging, horen eveneens tot de arrestanten: Ahmed Abdullah Ali en Arafat Waheed Khan (25). Ook zij zouden pas onlangs veel religieuzer zijn geworden en hun baard hebben laten staan.

Nog niet helder is in hoeverre de verdachten in contact stonden met geestverwanten in Pakistan. Britse politiefunctionarissen zijn intussen in Pakistan, waar enkele mensen worden vastgehouden, die naar wordt aangenomen betrokken waren bij de voorbereidingen van het complot.