Als er geen breaking news is, dan maken ze het wel

Op het dakterras wordt bier geschonken en pittige biryani (een Indiaas rijstgerecht) gegeten. Sanjit, de gastheer, duikt om twaalf uur ’s nachts opnieuw in zijn kaarsenvoorraad als de elektriciteit weer eens uitvalt. Even valt het beeld weg op het feestje, alsof iedereen verdwenen is in het holst van de nacht. Het is een graad of 35. De lucht is vochtig en het wil maar niet afkoelen in Delhi. Een jongeman in spijkerbroek en wit overhemd met vochtplekken stelt zich voor aan de buitenlandse journalist. Raijit heet hij, zelf ook journalist.

„Ik werk bij CNN-IBN”, zegt hij. CNN-IBN, een samenwerking tussen de Amerikaanse nieuwszender en een Indiase partner, is een van de vele nieuwe 24-uurs-nieuwskanalen die de Indiase televisie tegenwoordig rijk is. „Voorheen werkte ik bij NDTV, maar ik haat NDTV”, zegt Raijit. NDTV (New Delhi Television) is dat andere, oudere nieuwskanaal, de grote concurrent van CNN-IBN.

Waarom haat Raijit NDTV? Een slecht salaris? Zijn het slavendrijvers? Zijn hoofd wiegt heen en weer, een gebaar dat alleen Indiërs beheersen en een soort van ja betekent. Naast hem is Mandakini, een twintiger, komen zitten. Ook een journalist, dochter van de hoofdredacteur van de Engelstalige krant The Indian Express en werkzaam bij NDTV. Ze steekt een sigaret op, verstuurt een sms’je en vraag waar we het over hadden.

Mandakini brengt het gesprek op breaking news, een fenomeen waarvan de talloze nieuwszenders in India wel pap lusten. Raijit zucht en geeft toe: „Ja, er is wel erg vaak breaking news op tv. Het gaat steeds vaker nergens over.”

Vorige week kwam de werkwijze van Indiase televisiezenders nog op bedenkelijke wijze in de schijnwerpers te staan. Tijdens de viering van onafhankelijkheidsdag had een vrachtwagenchauffeur in Patna zichzelf in brand gestoken uit protest tegen het uitblijven van zijn loon. De Indiase televisieploegen stonden erbij, keken ernaar en legden zijn daad vast. Niemand greep in.

Een dag later klaagde de zoon van het slachtoffer dat de journalisten geen vinger hadden uitgestoken toen zijn vader, die het niet overleefde, zijn wanhopige actie ondernam. De controverse werd verder aangewakkerd door de lokale autoriteiten. Die suggereerden dat de journalisten de man zouden hebben gestimuleerd zichzelf in de brand te steken. De journalisten zijn aangeklaagd.

Op zoek naar breaking news en primeurs halen de televisiezender alles uit de kast. Een veelbeproefde methode is het met verborgen camera’s filmen van handelingen die het daglicht niet kunnen verdragen. In de politiek, in Bollywood, de gezondheidszorg, overal proberen de media zo schandalen bloot te leggen.

Eind vorige maand nog werd een in eigen land wereldberoemde arts van een staatsziekenhuis in New Delhi met een verborgen camera gefilmd. Op televisie was te zien hoe hij een patiënt, wiens been hij had onderzocht, toesprak. „Waar wil je het afsnijden?” De patiënt was een journalist, vermomd als een bedelaar. Hij had om amputatie van een gezond been gevraagd om op straat meer succes te hebben bij het bedelen. De arts wilde hem graag helpen.

Volgens Raijit ligt de oorzaak van deze ongebreidelde hang naar schandalen bij de „moordende concurrentie tussen de zenders”. Dit jaar lanceerde ook The Times of India Group, samen met persbureau Reuters het 24-uurs nieuwskanaal Time Now. Vooral de Engelstalige zenders vechten allemaal om dezelfde doelgroep: de Indiase middenklasse, die aan het consumeren moet worden gezet door de reclames op de zenders.

Als er geen nieuws is dat door al het andere heen moet breken, kan een pietluttig voorvalletje altijd worden opgeblazen tot een onderwerp met dimensies van een nationale-veiligheidskwestie. Zoiets overkwam recent drie jolige twintigers die premier Manmohan Singh wilden bezoeken. Op de een of andere manier waren ze met hun auto voorbij de eerste veiligheidshorde van Singhs woning gekomen. Plotseling bevonden ze zich zo maar in de zogeheten schiet-ter-plekke-zone. Media die rondhingen rond het huis – en in bezit van speciale veiligheidspassen zijn – roken een buitenkansje en legden het incident vast. Voor ze het wisten waren de drie dagenlang breaking news. Want er was met het incident toch aangetoond dat het niet goed zat met de veiligheidsmaatregelen van de één na hoogste bestuurder van het land. De drie werden al snel met naam en toenaam genoemd. Hun geboorteplaatsen werden bekendgemaakt en verbouwereerde familieleden gaven interviews.

Cynisme overheerst dan ook tijdens het gesprek op het dakterras. Inhoudelijke discussies of reportages op televisie zijn zeldzaam. Achtergronden bij breaking news blijven meestal uit. „Daarom wil ik geen journalist zijn, het is te deprimerend”, zegt Dilip, een dertiger. Wat hij dan doet? „Ik ben verantwoordelijk voor de promotie van CNN-IBN.”