Tips voor de popzaal van de 21ste eeuw

Als bierbrouwers zich met poppodia gaan bemoeien, dreigt een meer risicoloze programmering.

Maar een succesvol podium profileert zich met kwaliteit.

Bierbrouwer Heineken wordt de nieuwe eigenaar van de Rotterdamse popzaal Nighttown, die in juli failliet werd verklaard. Hoe de nieuwe eigendomsverhoudingen vorm gaan krijgen moet nog blijken; er is al gehint naar een meer risicoloze programmering. Dat is geen aanlokkelijk perspectief. We kunnen beter de balans opmaken en te kijken naar de kansen en mogelijkheden voor het poppodium van de 21e-eeuw. Een lijst met aanbevelingen.

Stop de dwang van de grote getallen. Doe niet mee in de capaciteitsrace met naburige poppodia. In het geval van Nighttown zijn dat Het Paard in Den Haag en 013 in Tilburg. Als alle zalen hun capaciteit als belangrijkste wapen in stelling brengen, dreigt een ééndimensionale strijd om de bezoekersaantallen. De programmering zal daarvan het eerste slachtoffer zijn. En de programmering, daar wordt een zaal in eerste én laatste instantie op afgerekend.

Propageer dat interessante popmuziek duur is, net als alle andere belangwekkende kunst. Temper de wijdverspreide aanname dat de popsector zo goed is in het ophouden van z’n eigen broek. Maak duidelijk dat het geen pas geeft om de podiumprogrammering te bekostigen met armetierig opgezette dansnachten, waar winst wordt gemaakt met de grootste gemene deler.

Bezin op de functie als discotheek. Sinds Nighttown eind jaren negentig niet als concertzaal, maar als ‘discotheek’ werd omschreven, veranderde het imago. Een ‘discotheek’ wordt geassocieerd met gedoe aan de deur, opportunistische deejays, druggebruik en aanverwant gerommel dat het imago van de concertzaal bezoedelt. Denk na over de voorwaarden waarop een popzaal live muziek en clubcultuur kan verenigen: het één mag niet ten koste gaan van het ander. Calculeer in dat hoogwaardige clubcultuur óók geld kost.

Zwicht niet voor gemakzuchtige, sociologisch gemotiveerde aanbevelingen als zou Nighttown eigenlijk een ‘urban podium’ moeten worden. Zorg dat iederéén welkom is, houd oog voor etnische diversiteit, maar laat de muzikale kwaliteit de leidraad zijn.

Erken dat popmuziek volwassen is. Popmuziek is jong van geest, maar die geest kan ook huizen in het lichaam van een zestigjarige. De eerste generatie die een leven lang popmuziek als beste vriend is blijven koesteren, bereikt nu de pensioengerechtigde leeftijd. Doe recht aan de leeftijdsopbouw van het poppubliek en van de makers.

Durf internationaal te opereren. Er zijn dit jaar al verscheidene concerten in Nederland geweest waarbij de zaal voor meer dan de helft is gevuld met Engelse fans, die hun favoriete band achterna reizen. Goedkope vluchten zullen steeds vaker een dergelijke publieksopkomst garanderen. Dit fenomeen sluit aan bij internetsites als MySpace en Youtube, waar nieuwe bands doorbreken op een schaal en snelheid die voorheen simpelweg niet bestond. Het poppodium van de nabije toekomst zal actief op deze dynamiek moeten inspelen, met alle kansen en risico’s van dien.

Ga crossmediaal. Stream concerten, denk na over de functie van een zaal op het web, word je eigen zendgemachtigde, bedrijf je eigen journalistiek – wees weer de punker die alles zelf doet. De site van Fabchannel, dat concerten in Paradiso en de Melkweg streamt, bewijst dat óók concerten op kleine schaal, met betrekkelijk onbekende namen, op het web tot grootse dimensies kunnen uitgroeien.

Maak keuzes. Het cliché wil dat uiteindelijk twee soorten muziek bestaan: goede en slechte. En hoewel daarover moeilijk overeenstemming valt te bereiken, is er wel degelijk heel veel over te zeggen. Laat die discussie niet smoren door de logica van de marktkoopman en het poldermodel. Praat over de inhoud. Ontwikkel een inhoudelijke standaard, investeer in die inhoud en laat geen programma’s toe die niet voldoen aan de standaard. Durf te weigeren; zoveel groter zal de bezieling zijn voor alle muziek die een zaal wèl programmeert.

Jan Hiddink is muziekjournalist en als programmeur verbonden aan concertzaal Paradiso te Amsterdam.