PvdA: CDA had voorkennis van gunstige voorspelling

Nieuwe berekeningen over de economie voorspellen dat het kabinet volgend jaar al het overheidstekort heeft weggewerkt. Het CDA en PvdA ruziën nu over hoe het CDA dat al kon weten.

Den Haag, 21 aug. - Het CDA en de PvdA verwijten elkaar manipulaties over de miljarden euro’s die de komende kabinetsperiode beschikbaar zijn om de kosten van de vergrijzing op te vangen.

Volgens het CDA speelt de PvdA „vuil spel” met de suggestie dat de christendemocraten zich hebben gebaseerd op vertrouwelijke informatie bij de opstelling van het verkiezingsprogramma. Volgens de PvdA heeft het CDA gebruik gemaakt van nieuwe berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zonder dat te melden. Het CPB meldt desgevraagd „helemaal niets” te hebben gedaan.

Het draait allemaal om de toekomstige betaalbaarheid van de AOW. Het CDA meent dat kan worden volstaan met harder werken en extra aflossen van de staatsschuld. De PvdA vindt dat de belastingen moeten worden verhoogd en gepensioneerden met een aanvullend pensioen AOW-premies moeten gaan betalen.

Ongeloof bij de PvdA: waar haalt het CDA de benodigde miljarden vandaan?

Alle politieke partijen baseren zich bij de opstelling van hun financiële paragraaf op gegevens van het Centraal Planbureau. In de berekening die het CPB (in juni) publiceerde, is bij ongewijzigd beleid sprake van een „verbetering van het begrotingssaldo” met 6,5 miljard euro in de komende kabinetsperiode. Dat bedrag is precies voldoende om het overheidstekort in 2011 helemaal weg te werken.

Maar die berekeningen zijn inmiddels door de feiten achterhaald. Het gaat zo goed met de economie dat het kabinet Balkenende-III met prinsjesdag bekend zal maken dat in 2006 sprake is van begrotingsevenwicht en in 2007 van „een lichte plus”. Met andere woorden: het begrotingsevenwicht van 2011 wordt dit jaar al bereikt.

Exit dus de noodzaak om de 6,5 miljard euro verbetering van het begrotingssaldo, die het CPB heeft berekend, in te zetten voor het wegwerken van het overheidstekort in 2011.

Het CDA heeft zich deze extra financiële ruimte onmiddellijk toegeëigend. Daar was geen magisch economisch inzicht van de christendemocraten voor nodig, want met de economische wind in de rug verbetert het overheidssaldo in hoog tempo. Het CDA speelde daar wel als eerste op in.

Volgens de ongeschreven regels voor de doorberekening van de verkiezingsprogramma’s houden alle partijen zich aan de cijfers die het CPB in zijn berekeningen heeft aangegeven. En het CPB had zijn cijfers nog niet herzien, dus eigenlijk trad het CDA buiten de spelregels.

Ferd Crone, financieel specialist van de PvdA-fractie, verweet de christendemocraten dan ook dat het verkiezingsprogramma van het CDA op financieel drijfzand was gebaseerd.

Maar afgelopen donderdagmiddag gebeurde er iets opmerkelijks. Om vier uur ’s middags presenteerde het CDA zijn programma op een persconferentie in Amsterdam. 34 minuten eerder, om 15.26 uur, stuurde het CPB een e-mail naar de financiële woordvoerders van alle politieke partijen. In dit mailtje stond een dat het begrotingssaldo in 2011 „enige miljarden euro’s” gunstiger zal uitvallen dan eerder berekend. Het CPB liep hiermee vooruit op de Middellangetermijn Verkenning (MLT) die op prinsjesdag gepresenteerd zal worden en waar tot dan toe een strikt embargo voor geldt.

Had het CDA voorkennis van deze opmerkelijke herziening van de financiële ruimte? En verstuurde het CPB de e-mail op donderdagmiddag omdat het CDA met zijn programma naar buiten kwam? „Het CDA heeft de MLT-berekeningen gebruikt. Ze hebben via de ministeries van Economische Zaken en Financiën voorkennis gehad”, aldus Crone, die er aan toevoegt dat het CPB niets te verwijten valt.

Het CDA is woedend. „Volkomen kolder”, zegt een woordvoerder van de fractie. „De MLT moet nog komen. Wij hebben ons gebaseerd op de eerdere berekeningen van het CPB.” Volgens het CDA zoekt de PvdA een bliksemafleiding voor zijn eigen problemen met de AOW-financiering.

Het CPB gaf vrijdagavond een korte verklaring uit: het Planbureau heeft geen informatie aan het CDA verstrekt. Voor het overige hult het CPB zich in stilzwijgen.