Gezocht : Frans staatsmanschap

De favorieten voor het Franse presidentschap worstelen met een gebrek aan aan ervaring als staatsman/ -vrouw. Ségolène Royal beriep zich gisteren op haar geestelijke verwantschap met ex-president Mitterrand.

François Mitterrand maakte gisteren zijn comeback in de Bourgogne, de streek waar hij jarenlang burgemeester was. In het dorpje Frangy-en-Bresse deed de ex-president, tien jaar na zijn overlijden, dienst als beschermengel van een kansrijke opvolger. In de aanloop naar het presidentschap beriep Ségolène Royal zich op haar „geestelijke verwantschap” met Mitterrand. Ze ontleent aan hem de „plicht tot eenheid”, „moed voor een doel dat hoger is dan wijzelf” en de noodzaak om „diepe veranderingen” door te voeren om „rechtvaardigheid boven egoïsme en routine te stellen”.

Het klinkt anders dan „het recht de balans op te maken” waarmee ex-premier Lionel Jospin tien jaar geleden zijn leiderschap juist afzette tegen dat van Mitterrand. Niet alleen is Mitterrand per nagedachtenis geliefder geworden dan in zijn nadagen. Royal kan hem ook goed gebruiken als ruggesteun tegen de verdeeldheid in haar partij en tegen de belangrijkste kritiek op haar. Dat ze te licht is om president te worden, geen femme d’état.

Dat is kritiek die serieus genomen wordt. Acht maanden voor de Franse presidentsverkiezingen, met een onzekere internationale situatie, is er vraag naar staatsmanschap. Dat kan kansen keren.

Op het eerste gezicht lijkt het strijdtoneel overzichtelijk. Ex-minister Royal en minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy liggen tientallen procenten voor in de peilingen. Ze domineren de voorpagina’s en trekken bij elk uitstapje duizenden aanhangers. Gisteren raakten in Frangy drie aanhangers van Royal gewond in het gedrang om haar te zien.

Maar het duurt nog maanden voordat het echt kan komen tot een duel tussen Royal en Sarkozy. Daarvoor moeten ze eerst nog strijd voeren in hun eigen kamp. Beiden hebben ze een gebrek aan ervaring en gewicht als handicap. Ze gelden als ‘nieuwkomers’ – al zijn ze 52 jaar en al hun hele werkzame leven politicus. Voor Sarkozy komt de dreiging vooral van president Chirac, zijn grootste vijand. Volgens sommigen overweegt Chirac steeds nadrukkelijker kandidaat te zijn voor een derde termijn. Belangrijkste troef: internationale ervaring als staatsman.

De Parti Socialiste kiest in november zijn kandidaat. Royal heeft tot die tijd af te rekenen met een heel rijtje interne concurrenten. De belangrijkste lijkt ex-premier Lionel Jospin, die via een maandenlange promotietour voor zijn boek geleidelijk is teruggekeerd aan het front. Inmiddels heeft hij zijn ‘eventuele’ interesse in een presidentschap onomwonden laten blijken. Vandaag zou Jospin optreden in Spanje, een lokatie die in de Franse pers al vooraf is geïnterpreteerd als een sluwe zet om zijn statuur als staatsman te onderstrepen.

Royal moet daartegen opbieden. In haar reactie op de crisis in Libanon tastte zij mis door hulp te willen inroepen van ‘internationale zwaargewichten’, waarbij ze Bill Clinton als voorbeeld noemde.

Gisteren kwam Royal met een programme-discours’. Individuele verantwoordelijkheid en beloning voor werk vindt zij „geen conservatieve, maar progressieve waarden”. Ze keerde zich tegen het simplisme” van de theorie van de As van het Kwaad van president Bush. Ze beloofde als president meer te doen aan ontwikkelingshulp voor Afrika. Ze wil dat Europa, naast sociale en politieke integratie, het milieu vooropstelt. Het linkse Libération schreef vanmorgen over een „pointillistisch programma”. De rechtse Figaro sprak van „,het geklets van Ségolène”.