Niet meer naar huis in de middagpauze

Basisscholen hebben vanaf dit schooljaar te maken met de nieuwe Wet flexibilisering schooltijden. De ene school geeft de leerlingen nog een uur middagpauze, op de andere school mogen de kinderen wat vroeger naar huis.

In een klaslokaal aan het eind van een lange gang met hoge ramen zit een groepje leerlingen boterhammen te eten, ieder aan zijn eigen tafeltje. Het is twaalf uur. De kinderen, uit groep zes en zeven van basisschool De Bolster in Wijchen, moeten tijdens de lunch even stil zijn van de juf. Na het eten mogen ze buiten spelen. Over een half uur beginnen de lessen weer.

De Bolster is dit schooljaar overgestapt op een ‘continurooster’. Dat houdt in dat de leerlingen van 8.45 tot 14.45 uur op school zitten, met slechts een half uur middagpauze. Het nieuwe rooster is een uitvloeisel van de Wet flexibilisering schooltijden, die scholen grotendeels zelf laat bepalen hoe ze de lesuren verdelen (zie inzet). De nieuwe wet is op 1 augustus van kracht gegaan.

Volgens directeur Jan Gubbels van De Bolster, een school voor speciaal basisonderwijs (sbo), was er weinig discussie over de invoering van het continurooster. Voorheen, zegt hij, bleven er al veel leerlingen over. „Die leerlingen moesten we een uur lang opvangen, nu nog maar een half uur. Bovendien is het veiliger voor leerlingen om tussen de middag niet meer naar huis te fietsen en op deze manier kunnen wij hun nog wat tafelmanieren bijbrengen.”

Bovendien had de Inspectie van het Onderwijs geconstateerd dat de lesuren op De Bolster weinig effectief waren. Gubbels: „Dat kwam mede doordat er veel lestijd aan het begin van de middag verloren ging. Leerlingen kwamen heel druk de klas in na de middagpauze.” Nu alle leerlingen overblijven, is dat probleem volgens Gubbels opgelost.

Het continurooster is één van de mogelijkheden binnen de nieuwe schooltijdenwet. Hoewel Gubbels blij is met de toegenomen mogelijkheden voor scholen om zelf de lestijden te bepalen, vindt hij de wet „nog erg beperkend”. Wat hem betreft zouden scholen geheel zelf mogen bepalen hoe ze de vastgestelde 940 uur onderwijs per jaar voor elke basisschoolleerling verdelen.

De nieuwe Wet flexibilisering schooltijden is voor een groot deel geënt op het zogeheten Hoorns model. Dat werd vijf jaar geleden ontwikkeld door Janny Meijer, destijds bestuursmanager van de commissie openbaar primair onderwijs van de gemeente Hoorn. „Ik wilde rust in het onderwijssysteem creëren”, zegt Meijer, momenteel bestuursmanager van de Amsterdamse stichting Orion van openbare scholen voor speciaal onderwijs. In Meijers voorstel, dat ze naar de onderwijscommissie van de Tweede Kamer stuurde, zouden alle basisschoolleerlingen in Nederland 940 lesuren per jaar krijgen en elke vrijdagmiddag vrij zijn. Meijer: „Dat zou voor iedereen duidelijk en overzichtelijk zijn: leerlingen, leraren en ouders, maar ook voor de kinderopvang.”

De nieuwe wet voorziet in de mogelijkheid van hetzelfde aantal lesuren voor alle basisschoolleerlingen, maar biedt niet de rust die Meijer voor ogen had met het Hoorns model. Omdat scholen nu toch hun eigen tijden mogen bepalen, zegt Meijer, blijft het probleem bestaan dat kinderen op verschillende tijden naar de opvang komen. Ook de mogelijkheid van het continurooster ziet Meijer niet zitten, zegt ze. „Er is altijd discussie of leraren dan nog wel aan hun pauze toekomen. Ik had liever gezien dat alle scholen een pauze van een uur zouden hebben gehandhaafd. Dat is eenvormig en duidelijk.”

Iedere basisschool geeft nu zijn eigen invulling aan de nieuwe wet. Zo heeft basisschool St. Jozef in het Brabantse Haghorst er voor gekozen om een middagpauze van vijf kwartier te behouden. Op maandag tot en met donderdag hebben alle leerlingen dezelfde lestijden. „Zo hoeven ouders niet meer bij het hek te wachten als ze kinderen in verschillende groepen hebben”, zegt directeur Bas Evers van St. Jozef.

Op de twee locaties van het Speciaal Basis Onderwijs Kerkrade - Simpelveld zijn de schooltijden niet veranderd. Het blijft een continurooster van 8.45 tot 15.00 uur, met een middagpauze van drie kwartier. Volgens directeur Jos Hamerlinck wilde de school het „niet te ingewikkeld” maken voor ouders. „We hebben onze plannen vroegtijdig bekend gemaakt aan de ouders. Ze weten waar ze aan toe zijn en ze reageren goed.”

Ook op basisschool De Bolster in Wijchen zijn de plannen naar tevredenheid met de ouders gedeeld, zegt voorzitter John van den Berg van de medezeggenschapsraad. „En ik ben erg blij met de uitkomst. Met het continurooster komt er meer continuïteit in de lessen en kinderen hoeven niet meer naar huis te fietsen.” Van den Berg erkent het mogelijke probleem voor twee werkende ouders die al vanaf 14.45 uur hun kind moeten opvangen. Maar, zegt hij, er zijn nauwelijks klachten gekomen.

Zoon Rik uit groep zes/zeven vindt het nieuwe rooster „hartstikke leuk”, zegt Van den Berg. „Hij is eerder thuis dan zijn vriendjes van andere scholen en kan hen dus ophalen bij hun school.” Riks klasgenoot Björn zegt het „wel jammer” te vinden dat hij nu niet meer naar huis kan tussen de middag. „Zo kan ik geen tv meer kijken en zie ik mijn moeder niet. Maar ik vind het wel leuk dat ik nu buiten kan spelen.”

Volgens directeur Gubbels vormen de tijden van het continurooster nauwelijks een probleem voor ouders. „Alleen ’s ochtends blijft het lastig, om 8.45 uur moeten de meeste ouders eigenlijk al op hun werk zijn. Maar we kunnen nu eenmaal niet om 8.00 uur beginnen.”