Geen gezeik, iedereen rijk

Het blijft een nogal voorzichtig voorstel en het heeft wel erg lang geduurd.

Dat schreef Gerrit Zalm deze week op zijn weblog toen hij van zijn ambtenaren hoorde dat er 600 miljoen euro onderweg is naar het ministerie van Financiën. Afzender is de Bank Nederlandse Gemeenten die meer winst gaat uitkeren. Zalm drong als aandeelhouder al langer aan op een bonusuitkering van de bank. De gangbare redenering: een organisatie moet niet meer geld oppotten dan nodig is. Laat het geld zweten, geef de reserves aan de aandeelhouders terug.

Telecombedrijf KPN en post- en pakjesbedrijf TNT, waarin het rijk ook belangen heeft, geven met enige regelmaat geld terug aan de aandeelhouders. Zalm hoeft daar niet op aan te dringen, dat doen andere aandeelhouders wel voor zover het nodig is. Maar waar kan de staat der Nederlanden nog meer rijkdom opeisen? En hoeveel?

Allereerst – het zit al in de planning – Schiphol. Voordat de luchthaven geprivatiseerd wordt zal er een superdividend komen. Een eenmalige uitkering van 1,2 miljard euro ligt in het verschiet. Voor de staat ( 75,8 procent van de aandelen) is dat 900 miljoen.

Uitgeverij SDU (100 procent staat) heeft een schuldenvrije balans. Dat bedrijf zou door een combinatie van bankleningen en aanwezig kasgeld zonder al te veel moeite 150 miljoen euro kunnen uitkeren.

Tennet, de beheerder van het elektriciteitsnet, heeft 300 miljoen vrij beschikbaar en kan ook wel 200 miljoen euro bijlenen. Dat is weer een half miljard.

Dan het grotere werk. De Nederlandse Spoorwegen hebben meer geld dan het interieur van hun treinen doet vermoeden. De NS beschikt over een beleggingspotje van 1,3 miljard euro dat zo kan worden uitgekeerd. Kassa.

Broertje Prorail, dat het spoornet beheert, is niet winstgevend, maar kan op de balans een veer laten. Zeker 1 miljard.

Gasunie lijkt een binnenvetter van de hoogste orde. Het concern heeft ruim 5,5 miljard eigen vermogen op een balanstotaal van 6,7 miljard. Hier gloort al snel een paar miljard euro aan superdividend.

En de klapper, Neerlands rijkste staatsbedrijf: De Nederlandsche Bank. Hoe solide moet de balans zijn van een centrale bank? Voor bancaire begrippen is de balans van DNB oerdegelijk. Dat hoort natuurlijk een beetje bij het instituut, maar een eigen vermogen dat 9,2 procent van het balanstotaal uitmaakt lijkt royaal. Als Zalm er op zou aandringen dat 8 procent solvabiliteit voldoende is, kan DNB 9,3 miljard euro lenen en uitkeren.

Voorlopige tussenstand: een slordige 15 miljard euro, ofwel een kleine 1000 euro per Nederlandse inwoner.

Jeroen Wester