Vrijheidsregels

Er zijn belangrijkere dingen dan spelling. Sterker nog, bijna alles is belangrijker dan spelling. Toch is er ophef over ontstaan. De Taalunie presenteert een nieuwe versie van het Groene Boekje met een geactualiseerde lijst van de voorgeschreven orthografie. Tegelijkertijd komt het Genootschap Onze Taal met een alternatieve spellinggids, het zogenaamde Witte Boekje. De spellingsregels van Onze Taal zouden beter aansluiten bij de intuïtie van de taalgebruiker. Bovendien verschaffen ze meer vrijheid, omdat verschillende schrijfwijzen worden toegestaan. Een groot aantal media, waaronder deze krant, heeft verklaard de alternatieve ‘witte’ spelling te willen toepassen. Dit is een belachelijke gang van zaken. Ik leg het nog eenmaal uit.

Spelling moet zo min mogelijk worden hervormd. Maar af en toe is hervorming noodzakelijk, want als je nooit hervormt wordt de kloof tussen orthografie en uitspraak steeds groter. De spelling van het Engels is een afschrikwekkend voorbeeld. Wanneer een hervorming plaatsvindt, dient het een aanzienlijke verbetering te zijn. De laatste grote spellingshervorming in Nederland, in 1995, voldeed niet aan dit criterium omdat een onlogisch systeem werd vervangen door een systeem dat even onlogisch is. De recente hervorming van de Taalunie voldoet wel aan dit criterium omdat zij bestaat uit enkele correcties op eerdere inconsequenties. Wie in opstand wil komen, had dat in 1995 moeten doen. Nu is daar geen enkele reden toe.

Er is sowieso geen reden tot opstand. Spelling is een reeks afspraken. De vraag of de ene reeks afspraken beter is dan de andere, is een onzinnige vraag, evenzeer als het onzinnig is van mening te zijn dat het beter is als verkeer van links voorrang heeft. Waar het om gaat, is dat iedereen zich aan de afspraken houdt. De ANWB komt ook niet met alternatieve verkeersregels, die beter zouden aansluiten bij de intuïtie van de weggebruiker. Spelling die vrijheid verschaft, het klinkt liberaal, maar is even vreemd als een verkeerswet die het aan de keuze van de automobilist overlaat of hij rechts of links wil rijden. Er zijn belangrijkere dingen dan spelling. Maar als we het er toch over hebben, moet de conclusie zijn dat iedereen het Groene Boekje moet volgen. Ook deze krant.

Ilja Leonard Pfeijffer

De auteur is romancier en dichter.