Het zuivere oordeel

Over twee weken is het vijf jaar geleden dat Oranje onder leiding van Louis van Gaal werd uitgeschakeld voor het WK 2002. Niet lang na die verbijsterende middag in Dublin, 1-0 voor Ierland, bekritiseerde hij de onprofessionele houding van zijn spelers. En ook zichzelf, want hij had die kennelijke losbollen niet aan het buffelen gekregen. Woensdag speelde Nederland weer in dat stadion aan Lansdowne Road, en de tv-analist Van Gaal wilde dat ik de 4-0 overwinning van Marco’s jongens serieus nam: „Die lui staan met minstens acht man achter de bal, je moet er toch maar doorheen komen.”

Hij verbood mij te zeggen dat Ierland met een soort B-elftal speelde en dus weinig voorstelde. Nu ging dat verbod een beetje ver, ik maak zelf wel uit wat ik thuis voor de buis zo al voor me uit raaskal, maar voor de rest: petje af. Een normale sterveling had mij in zijn plaats juist aangemoedigd Ierland af te serveren als een stel prutsers. Zo niet Van Gaal. Voorafgaande aan Ierland-Nederland had hij nog een emmer met – zorgvuldig onderbouwde – kritiek over Marco van Basten leeg gekieperd, en toch was hij al in de rust van die oefeninterland heel positief.

Zou Johan Cruijff dat ook opgebracht hebben, vroeg ik mij af. Het boek met lovende woorden van Cruijff over zijn opvolgers telt weinig bladzijden. Lovende woorden van Cruijff over Van Gaal passen op een postzegel. Bondscoach Van Basten is aangesteld op advies van het orakel uit Barcelona, met als gevolg dat Cruijff het Nederlands elftal tijdens het WK tot in het belachelijke bleef prijzen. Propagandateksten bij de NOS waarvoor de belastingbetaler veel geld neerlegt.

Helemaal gratis, want betaald door de commerciële zender SBS6, complimenteerde Van Gaal het Cruijff-mannetje Van Basten. Zoals Oranje ‘tussen de linies’ voetbalde, zei hij, zo hoort het. Zijn ‘eigen’ AZ-spelers lijkt hij even streng te beoordelen als anderen. Aan niets merk je dat er rekeningen open staan. Van begin tot eind krijg je het gevoel dat je wordt toegesproken door een onafhankelijke geest, een kenner met een zuiver oordeel.

Persoonlijk moet ik nog zien of goalgetter Huntelaar tegenover topverdedigers net zo’n vakkundig ‘oog voor de tweede en derde man’ zal etaleren als eergisteren. Om maar te zwijgen van het voorbeeldige ‘openklappen’ van Van der Vaart of het onnavolgbare ‘ruimte kiezen’ door Schaars. Hoe getalenteerd die knapen ook mogen zijn. Ik vond Ierland dus echt niks. Het enige waar ik zeker van ben, is dat Louis van Gaal het orakel dat mentaal niet in staat is om zijn naam publiekelijk uit te spreken in ieder geval op één terrein de baas is. Het terrein van het geloofwaardige standpunt.