De warmte van de armoe

In Kiek vertellen fotografen en kunstenaars over hun favoriete foto. Deze week fotograaf Karl de Keyzer (1958) uit België.

'De hand die de deur openhoudt, de vijf vingers die het jongetje omhoog steekt, de dikke vrouw die binnenkomt, de acht op die taart. Er gebeurt zo véél. Als je hier zelf op dit feestje zou hebben gestaan, zou je dit niet hebben gezien. Het is alsof je met je ogen knippert en het is alweer voorbij. Dat maakt het spannend.

Deze foto is afkomstig uit Social Graces (1984) van de Amerikaanse fotograaf Larry Fink. Dit boek gaat over feestjes, sociale aangelegenheden en hoe mensen met elkaar omgaan. Fink toont hier twee verschillende werelden. Enerzijds fotografeerde hij de school- en verjaarsfeestjes van mensen uit de arbeidersklasse in de staat Pennsylvania. Anderzijds legde hij de rijkere middenklasse gezinnen van New York vast. Daarop zie je mensen rondlopen bij dure feestjes en galerieopeningen in Manhattan. Je ziet de rijkdom, het snobisme en vooral de afstandelijke manier waarop die mensen met elkaar omgaan. Dit vormt een groot contrast met de chaos en de warmte die zichtbaar is bij de armere gezinnen.

„Fink is een goede documentairefotograaf. Hij geeft je het gevoel dat je de mensen op de foto kan leren kennen. Dat vind ik knap. Rijkdom en armoede zijn thema’s die vaak worden gefotografeerd. Dat kan op allerlei manieren. Neem bijvoorbeeld de Amerikaanse fotograaf Walker Evans. Hij portretteerde de armen in de VS gedurende de Grote Depressie. Dat deed hij op een nogal afstandelijke manier: door iemand voor zijn huis te laten poseren. Fink pakt dit heel anders aan: hij duikt er middenin.

„Ik was 25 jaar toen ik deze foto voor het eerst zag. Het heeft me enorm geïnspireerd. Door hem ben ik op dezelfde manier gaan fotograferen. Fink gebruikt een zware flits en zet zijn diafragma altijd op 16 of 22. Hierdoor kun je op elk moment afdrukken en is bovendien alles scherp. Het gevolg is dat je razendsnel kunt werken. Eigenlijk is het paradoxaal: terwijl je meer techniek gebruikt word je minder afhankelijk van die techniek omdat je direct kan reageren op wat je ziet. Er is geen grens meer tussen jou en en de wereld waarin je staat.”

Rectificatie / Gerectificeerd

In de rubriek Kiek (Cultuur Zomereditie, 18 augustus, pagina 9) was sprake van de Belgische fotograaf Karl de Keijzer. Zijn voornaam is Carl.