Virtuele slagvelden

De oorlog is nooit ver weg in de Israëlische blogosfeer.

Weblogs geven mensen – aan beide kanten van het conflict – een stem.

Jan Benjamin

Dry Bones heet het populaire weblog van Yaakov Kirchen. De Israëlische cartoonist maakt sinds 1973 politieke prenten. Neem die van 11 augustus. „De Libanese regering zegt dat 15.000 soldaten naar het zuiden van het land worden gestuurd”, laat Kirschen een nieuwslezer zeggen. „Het is óf dat óf ze sturen slechts 1.500 uniformen. En laten terroristen van Hezbollah ze dragen.” Kirschen maakt de laatste tijd alleen nog maar tekeningen over het conflict tussen Israël en Hezbollah en de strijd tegen het terrorisme. Dry Bones is een van de populairste plekken in de blogosfeer in Israël.

Aan de andere kant van het front tekent Mazen Kerbaj. In een kinderlijke, soms bijtende stijl spot de blogger in Beiroet met de oorlog. Kerbaj krijgt steunbetuigingen uit de hele wereld, van de VS en Frankrijk tot Zuid-Korea. Weblogs geven zo een stem aan mensen in de schuilkelders, op de vlucht, in doodsangst of juist met vertrouwen in de toekomst. Lees bijvoorbeeld bloggers op het Libanese Bloggers Forum of via Global Voices Online.

De stem van (Libanese) bloggers klinkt soms ook door in de traditionele media. In de eerste dagen van de Israëlische luchtaanvallen op Beiroet drukten kranten in Israël artikelen van Libanese weblogs af in de krant. Het dagblad Yedioth Ahronot plaatste een blog uit Beiroet op de voorpagina. Israëlische kranten hebben geen correspondenten in Beiroet.

De oorlog tussen Israël en Hezbollah wordt al de meest ‘beblogde’ oorlog in de geschiedenis genoemd. Technorati, zoekmachine en index van meer dan 50 miljoen weblogs, geeft bij benadering aan hoe groot het conflict in het Midden-Oosten is in weblogs wereldwijd. Technorati telt onder meer het aantal tags, trefwoorden die bloggers geven aan hun teksten. De populairste tags van dit moment zijn Israel en Lebanon. Daarna volgen onder meer terrorism, Iran, Middle East, war en Hezbollah.

Tekenend zijn ook de grafieken op Technorati die tonen wanneer een thema populair is in de (Engels- en anderstalige) blogosfeer. De onderwerpen Israël, Libanon en Hezbollah komen voor 12 juli nauwelijks voor. Maar dan worden twee Israëlische soldaten ontvoerd, besluit Israël de ontvoering te wreken en ontwaken de bloggers. „Het is de eerste keer in de geschiedenis dat inwoners van landen die in oorlog zijn zo direct met elkaar communiceren”, schrijft Lisa Goldman in haar weblog On the Face. Goldman (39) is geboren in Canada en woont nu in Tel Aviv. „Mensen in Israël en Libanon kunnen elkaar via internet vertellen wat ze van elkaar vinden. In real time.” Ze citeert de Israëlische soldaat Schachar die een reactie plaatste op het Lebanese Bloggers Forum. „Wij kunnen niet alle bombardementen op Libanon zien hier vanuit Israël – natuurlijk focussen we op de bommen op Israël – dus jullie houden mij min of meer op de hoogte van wat er gebeurt. Ik wil het niet hebben over wie gelijk heeft en wie niet, het belangrijkste is dat burgers niet het slachtoffer mogen zijn, aan beide zijden niet.”

Goldman vertelt verder van een chatsessie met iemand in Libanon terwijl daar de bommen insloegen. Ze wijst er overigens op dat niet alle reacties op forums en in blogs zo genuanceerd en vredelievend zijn. „Een veelvoorkomend thema op weblogs is het gevoel van machteloosheid en droefheid. Van verwondering ook: hoe kunnen onze landen hierin verzeild zijn geraakt?” Goldman verwacht dat de standpunten zullen verharden wanneer de strijd langer duurt. „Veel Libanese bloggers zijn erg kwaad op Israël. Sommigen weigeren alle persoonlijke contact.”

Zo kent ook de blogosfeer zijn slagvelden in de oorlog in het Midden-Oosten. Hoewel Israël zich al jaren in de voorhoede van de informatietechnologie bevindt, lijken beide partijen op het gebied van weblogs even sterk. Het aantal blogs is ook in Libanon en de Palestijnse gebieden enorm gestegen sinds de oorlog. In Gaza-stad struikel je over de internetwinkels. Het is een ideaal middel voor de vaak volkomen geïsoleerde bevolking om zich te uiten. Blogs worden in tegenstelling tot meer traditionele media niet gecensureerd. De Palestijnse Autoriteit heeft daarvoor geen middelen. Dat geldt ook voor Libanon.

Ook in Israël kun je bloggen wat je wilt, maar censuur op internet bestaat wel degelijk. Wie met Google Earth een kijkje wil nemen aan het front op de grens van Israël en Libanon, komt niet verder dan wat wazige beelden. Ook grote militaire bases elders in Israël zijn niet geschikt voor pottenkijkers. Echte, noch virtuele.

Met medewerking van correspondent Oscar Garschagen in Israël.

Oude afleveringen uit de serie weblogs en links naar de blogs: nrc.nl/media.