Hockeyers mogen hoofd dit seizoen beschermen

De Nederlandse hockeybond, de KNHB, gaat komend seizoen experimenteren met hoofdbescherming. Aanleiding voor de maatregel zijn diverse ernstige ongevallen op de speelvelden.

Alleen spelers met een doktersverklaring mogen hoofdbescherming dragen. „Ze moeten die hoofdbescherming laten goedkeuren door de medische commissie”, laat KNHB-directeur Johan Wakkie weten. De bond is bang dat spelverruwing toeneemt nu hij hoofdbescherming toelaat. „Als je beter beschermd bent, ga je meer risico nemen”, meent Wakkie. Hij refereert aan een onderzoek in het American football; daar nam het aantal incidenten toe nadat de spelers beter ‘ingepakt’ waren.

Of de reglementswijziging het gevolg is van de elektronische handtekeningenactie die verontruste leden onlangs begonnen, wil Wakkie niet zeggen. „We doen al een aantal jaar onderzoek. Het ongeval met Karel Klaver (die vier jaar geleden in het ziekenhuis belandde nadat een ploeggenoot hem op de slaap trof, red.) heeft ons aan het denken gezet. We moeten de veiligheid van onze leden kunnen blijven garanderen.”

Sinds de komst van kunststof – in plaats van houten – sticks en de introductie van nieuwe slagtechnieken (fore- en backhandschot) is de snelheid van de bal fors toegenomen.

Een aantal bondsleden maakt zich sterk voor hoofdbescherming op de velden, zonder dokterverklaring. „Hockey is sneller, harder en gevaarlijker geworden”, vindt Heleen Koopal, hockeyster bij overgangsklasser HGC en een van de initiatiefnemers van de actie. Aanleiding voor haar oproep is een reeks incidenten bij haar club in Wassenaar, waar de blessure van oud-international Noor Holsboer landelijke bekendheid kreeg. Zij kreeg anderhalf jaar geleden een bal hard op haar hoofd. Een lang revalidatieproces volgde. Holsboer moest veel rusten, kon lange tijd niet fulltime werken en worstelde maandenlang met concentratiestoornissen.

Spelers proberen zich op verschillende manieren te beschermen tegen letsel; een bitje, scheenbeschermers, handschoenen en kniebeschermers behoren tegenwoordig tot de uitrusting van de gemiddelde hockeyer. Jaarlijks gebeuren zo’n 8.800 ongelukken waarbij een bezoek aan de eerste hulp wordt gebracht, zo is de bond uit eigen onderzoek gebleken. Zestig ongevallen per jaar zijn ‘ernstig’: hersenschudding of hersenkneuzing. „Wat opvalt is dat – ofschoon de bond jaarlijks met acht procent groeit – het aantal incidenten ongeveer gelijk blijft”, zegt bondsdirecteur Wakkie. Over de laatste jaren gezien is zelfs sprake van een lichte daling.

Volgens de initiatiefnemers, die inmiddels ruim driehonderd steunbetuigingen kreeg, wilde de bond hoofdbescherming expliciet gaan verbieden. „Om verruwing van het spel tegen te gaan”, vermoedt Koopal, die juist pleit voor aanpassing van de spelregels. „Dat is gek. Want dáár zijn juist de spelregels voor. Die moeten ruw spel voorkomen.”

Peter Elders, voorzitter van de arbitragecommissie, vindt het „niet zo netjes” dat de leden een actie zijn begonnen. „Dit is weer publiciteit zoeken voor een kwestie die al veel aan de orde is gekomen.” Hij wijst op de regels van het hockey. „Je mag uitlopen bij een corner, maar gaat iemand gevaarlijk uitlopen als hij een masker opheeft?”

Dat verdient nader onderzoek, vindt Wakkie. Het komende seizoen wordt extra gelet op dergelijke situaties. Onderzoek wijst uit dat – in tegenstelling tot wat veel beoefenaars denken – er weinig ongevallen gebeuren bij strafcorners. Een vrije slag die vlak buiten de cirkel wordt genomen blijkt gevaarlijker, want dan zijn er veel mensen bij elkaar op een klein gebied.

Elders benadrukt dat het imago van de sport niet aangetast mag worden. „Het is een nette sport en dat moeten we vooral zo houden. Hoofdbescherming moet geen verruwing in de hand gaan werken, want dat komt ons imago niet ten goede. Kijk, een fietshelm moeten we niet gaan dragen, want een bal komt niet van boven.”