Te koop: (v)luchthaven

Gerrit Zalm moest heel hard lachen toen hij hoorde dat de gemeente Amsterdam voor een paar honderd miljoen euro Schiphol wilde inlijven. De vraag is of de minister nog steeds vrolijk wordt van de Amsterdamse ambities nu het conflict met de hoofdstad over privatisering van Schiphol verhardt.

Zalm is er op gebrand om nog in zijn ambtsperiode – in november is die voorbij – de nationale luchthaven aan de vrije markt toe te vertrouwen. Het groene licht voor privatisering vergde in Den Haag meer dan tien jaar van politieke massage. En nu het dossier eindelijk door de Staten-Generaal is geloodst, ligt Amsterdam dwars. Aandeelhouder Amsterdam (21,8 procent) wil niet privatiseren, maar zijn belang juist uitbreiden.

De gemeente heeft de wind in de rug. Allereerst verkleinen de vervroegde verkiezingen Zalms onderhandelingsruimte. De tijd dringt. Er wordt inmiddels gedreigd met advocaten, omdat de gemeente het algemeen belang zou frustreren.

Schiphol heeft wat met paardenmiddelen. Minister Donner veegde eind vorig jaar met een Kroonbesluit de beslissing van de gemeente Haarlemmermeer van tafel om het detentiecentrum op Schiphol-Oost te sluiten. De rijksoverheid mag een gemeentebesluit vernietigen als het zwaarwegende nationale belangen schaadt. De overheid kan ook naar de rechter stappen om schorsing van een gemeentebesluit te vragen.

Maar Amsterdam is niet alleen een gemeente. In het conflict om Schiphol is Amsterdam vooral aandeelhouder. Sinds wanneer kan in Nederland de ene aandeelhouder de andere aandeelhouder zijn wil opleggen?

Ondertussen stapt de luchtvaartindustrie een nieuw tijdperk binnen door de verijdelde terreuraanslagen. In Groot-Brittannië zijn de meeste vloeibare stoffen voortaan taboe in de handbagage en mogen passagiers veel minder meenemen. Het wachten is op een aanscherping voor de hele bedrijfstak.

Winkeliers op Schiphol merken nu al de gevolgen. Hun handel drijft op impulsaankopen. En wat is een grote, zoniet de grootste, inkomstenbron van Schiphol? De winkeltjes. De luchthaven int de huurpenningen van winkeliers en, nog belangrijker, doet goede zaken met de concessierechten waar de winkeliers voor moeten betalen. De vooruitzichten voor See Buy Fly verslechteren, Schiphols winstpotentie daalt. Dat zal, linksom of rechtsom, de waarde van het bedrijf Schiphol structureel verlagen.

Hoeveel, dat is de vraag. Zeker is dat de dwarsliggers uit Amsterdam minder geld nodig hebben om Schiphol te acquireren.

Jeroen Wester