Zullen de witten of de groenen zegevieren?

Media en uitgeverijen moeten beslissen of ze het Groene Boekje of het Witte Boekje volgen.

Het ANP kiest groen, veel kranten en bladen wit.

Kom bij uitgever Wouter van Oorschot niet aan met de „consequente gekte” van de spellingwijzigingen. Al bij de vorige veranderingen, in 1995, had Van Oorschot bezwaar tegen de nieuwe regels voor de tussen-n, het koppelteken en het trema, zegt hij. „Ik ben mijn eigen koers gaan varen en heb die veranderingen niet doorgevoerd.” Dat geldt ook voor de wijzigingen van het nieuwe Groene Boekje dat vorig jaar verscheen. Nu wacht hij „met smart” op het Witte Boekje, dat hij „in beginsel” gaat volgen.

Bij taaljournalist Ludo Permentier van de Vlaamse krant De Standaard, tevens auteur van de leidraad van het Groene Boekje en bestuurslid van het Genootschap Onze Taal, leidt juist het Witte Boekje tot grote ergernis. „Ik ben ontgoocheld over de kwaliteit ervan”, zegt Permentier. Na een paar uurtjes spitten in de woordenlijst kwam hij „tientallen, zo niet honderden” tegenstrijdigheden tegen. „Er staat bijvoorbeeld ‘muggebult’ naast ‘hondenbeet’. En ze schrijven ‘wolkenloos’ en ‘sterrenloos’ met tussen-n, dat heeft nog nooit iemand geschreven.” Permentier noemt de inconsequenties van het Witte Boekje „veel erger en veel onbegrijpelijker” dan die van het nieuwe Groene Boekje. „Eigenlijk doen ze maar wat. Het is broddelwerk.”

Nu er volgens twee gelijkwaardige alternatieven kan worden gespeld, worden media en uitgeverijen voor de keuze gesteld: groen of wit? Op 17 december maakten de Volkskrant, NRC Handelsblad en nrc.next, Trouw, verschillende opinieweekbladen, de NOS en Planet Internet bekend dat ze de witte spelling zouden volgen. Andere media, waaronder De Telegraaf, het AD en het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP), blijven zich aan het Groene Boekje houden.

„Ik ben heel tevreden over de witte spellingregels”, zegt Bas van Kleef, eindredacteur van de Volkskrant en initiatiefnemer van het Platform de witte spelling. „Het is vooral erg plezierig dat de tussen-n in samenstellingen wordt losgelaten.” De verslaggevers van zijn krant moeten nog wel worden voorbereid op de witte spelling. Van Kleef: „De eindredactie gaat vanaf september cursussen verzorgen. We voeren de witte spelling medio oktober in.”

Chef nieuwsdienst Dick Wijninga van het ANP zegt dat de logica van het nieuwe Groene Boekje „hier en daar moeilijk te vinden” is. Toch besloot het persbureau tot het volgen van de officiële spelling. Wijninga: „We zaten in een spagaat, er was voor beide mogelijkheden wat te zeggen. Omdat we een algemeen persbureau zijn, vonden we de officiële spelling toch de meest voor de hand liggende optie.”

Als auteur van de leidraad van het Groene Boekje is Ludo Permentier de eerste om toe te geven dat er kritiek mogelijk is op de spellingwijziging van 2005. „Maar we hadden wel eindelijk alle woordenboekmakers aan één kant. Met het Witte Boekje is er toch weer een kink in de kabel gekomen. Dat is verdomd jammer.” Permentier vreest dat de verwarring over spelling groot wordt. „Dat is voor leerlingen heel demotiverend. En dat vind ik heel erg.”

Zowel Permentier als Van Kleef verwacht dat er bij de volgende spellingwijziging, in 2015, weer een poging zal worden ondernomen om tot één spelling te komen. Tenzij voor die tijd in de praktijk het officiële Groene of het alternatieve Witte Boekje de spellingstrijd wint. Van Kleef: „Het kan zijn dat de witte spelling de overhand krijgt. Er is veel sympathie voor.”