Vriendschap als abstractie

Met Bubble maakte de grote Hollywood-regisseur Steven Soderbergh een statement.

Het is een compromisloze verkenning van de lege wereld van doorsnee Amerikanen.

Eén ding zat George Clooney dwars over de film Bubble van Steven Soderbergh, zo zei hij op het vorige filmfestival van Venetië. „Bubble bewijst dat je geen acteurs nodig hebt.”

Alle rollen in Bubble worden gespeeld door niet-professionele acteurs. Dat wilde Soderbergh altijd al eens doen. Maar er zitten aan Bubble meer verrassende kanten die je niet van een grote regisseur verwacht. Hij duurt nog geen uur en een kwartier, waardoor de uitbreng in de bioscoop problematisch zou worden. Bovendien liet Soderbergh de film tegelijkertijd uitbrengen in de bioscoop, op dvd en via internet. Bubble was een statement, een onafhankelijkheidsverklaring van een regisseur en producent die zijn vrijheid kocht met het succes van Ocean’s Eleven en Ocean’s Twelve en straks met Ocean’s Thirteen. En Bubble is, voor we dat vergeten, ook nog eens een prachtige film.

Bubble toont een driehoeksverhouding in working class America. Martha en Kyle werken in een poppenfabriek. De twee hebben een vanzelfsprekende verhouding. Martha zoekt het gezelschap van Kyle en Kyle vindt het geen probleem om vriendelijk tegen haar te zijn in de kantine.

Alles verandert als Rose wordt aangenomen. Slank, uitdagend, ongetrouwd. Martha haat haar meteen en Kyle is meteen verliefd. Bubble eindigt als whodunnit en dat is bijna jammer. De subtiliteit van het begin, de woordeloze pauzes, de kale fabrieksruimtes, het forensen, de woonhuizen van Kyle en Martha – Soderbergh is beter op dreef dan in de ontknoping. Het begin van Bubble is een compromisloze verkenning van de lege wereld van doorsnee Amerikanen. Begrippen als vriendschap of enthousiasme zijn abstracties in deze wereld. Ze worden aangeroerd, ook wel eens genoemd, maar ze worden nooit beleefd.

De emotionele leegte wordt weerspiegeld in de leegte op de gezichten van de niet-professionele acteurs. En juist in die leegte pakten donderwolken zich samen. In het eerste half uur, de eerste drie kwartier van Bubble heeft Soderbergh een spanning opgebouwd met niets, met lege praatjes van een paar fabrieksarbeiders, met beelden van een fabriekshal zonder mensen. Dat is tamelijk briljant. Een ode aan de suggestieve kracht van montage.

Gek eigenlijk dat de dvd in Nederland nog niet eens officieel is uitgebracht en dat hij hier alleen via de import in enkele winkels te koop is. Dat staat toch haaks op het idee van Soderbergh.

Bij het audiocommentaar van de acteurs blijkt dat Debbie Dobereiner, de magistrale Martha, in het echt al even lapidair praat als in de film. Het is kennelijk precies wat Soderbergh in zijn commentaar zegt, dat hij de film steeds heeft aangepast aan zijn acteurs.

dvd

Bubble (2005). Regie: Steven Soderbergh. Met Debbie Dobereiner, Dustin James Ashley.