Nasrallah is onze man

Hezbollah-leider Nasrallah is de zoveelste charismatische leider in het Midden-Oosten.

Maar als hij Israël uit Libanon weet te verdrijven, zal zijn partij groeien.

Hij verschijnt, op bijna mythische wijze, vrijwel ieder decennium wel een keer in de Arabische wereld: een charismatische, militante figuur, die Israël uitdaagt, de Verenigde Staten tart en miljoenen Arabieren achter zich verenigt. Hij is de Man die belooft de Arabieren eer te brengen in plaats van schaamte, een overwinning in plaats van een nederlaag. En precies op tijd is hij weer opgedoken: Hezbollah-leider Hassan Nasrallah.

Veel anderen zijn hem voorgegaan op dit gevaarlijke pad: Gamal Abdel Nasser eind jaren vijftig en de hele jaren zestig, Yasser Arafat en de Palestijnse guerrilla’s in de jaren zestig en zeventig, de Libische president Gaddafi en Iraanse ayatollah Khomeini eind jaren zeventig en de hele jaren tachtig, Saddam Hussein in de jaren negentig. Hen lukte het niet de loop van de geschiedenis te wijzigen.

De opkomst van Nasrallah zegt veel over de telkens terugkerende behoefte van de Arabische wereld aan een krachtige politieke persoonlijkheid die opduikt om leiding te geven aan de speurtocht naar eerherstel. Als hij succes heeft, zal hij een historisch figuur zijn. Maar als hij faalt, zal het monster van de massadegradatie zich weer laven aan de nog altijd niet gestilde Arabische dorst naar een overwinning.

Sommige Arabieren zien Nasrallah en zijn partij als roekeloze fanatici, die Libanon de verdoemenis in leiden. Maar veel grotere aantallen sluiten zich bij hem aan en zwaaien in het hele Midden-Oosten met de geelgroene vlag van Hezbollah. De reden daarvoor is maar psychologisch bepaald – een menselijke basisbehoefte aan zelfrespect en bevestiging. Drie generaties Arabieren hebben een pijnlijke vernedering moeten doorstaan door toedoen van Israël en het Westen. Vijf grote oorlogen, één in ieder decennium – 1948, 1956, 1967, 1973 en 1982 – zijn allemaal in een nederlaag geëindigd. De belofte van vredesbesprekingen steekt telkens de kop op, om daarna weer te verdwijnen.

Vandaag de dag zijn gewone Arabische mannen en vrouwen in drie opzichten verbitterd. In de eerste plaats door de opeengestapelde schande van de herhaalde nederlagen tegen Israel. In de tweede plaats door het chronische, neokoloniale dédain van het Westen voor de Arabieren en hun wereld. En in de derde plaats – het wreedst, omdat het hun eigen schuld is – door de incompetentie en de traagheid van hun eigen samenlevingen, die gebukt gaan onder corruptie, gouvernementele lamlendigheid en repressie. Is het dan verwonderlijk dat Arabische mannen en vrouwen, als zij plotseling een man ontwaren die een uitweg belooft uit deze emotionele en politieke hel, gehoor geven aan zijn lokroep?

De trieste waarheid is dat ze nooit een andere keuze hebben gehad. Hun drievoudig noodlot – zelfbenoemde leiders voor het leven, voortdurende oorlog met Israël en spanningen met het Westen – heeft ervoor gezorgd dat gewone, fatsoenlijke Arabieren er nooit aan zijn toegekomen een bestuursvorm op te bouwen. Hun opties zijn altijd beperkt gebleven tot oorlog of onderwerping – allebei onmenselijk en verschrikkelijk.

Het lot van Nasrallah zou heel goed anders kunnen zijn dan dat van de charismatische leiders die hem zijn voorgegaan. Onder zijn leiderschap werd Hezbollah de eerste Arabische beweging die Israël wist te dwingen tot een terugtrekking uit bezet Arabisch land. Nu is het ook de eerste Arabische beweging die het volhoudt om een maand lang tegen de Israëliërs te vechten en hen te dwingen serieus een diplomatieke oplossing te overwegen.

Hoe gewelddadig de militaire doelstellingen van Hezbollah ook mogen zijn, de beweging heeft een lokaal bestuursmodel geboden, dat is gegrondvest op kennis van wat er onder de mensen leeft en het nakomen van beloften – waaronder nuttige vormen van dienstverlening als ziekenhuizen en scholen.

De fervente steun die Hezbollah geniet zal toenemen als er een staakt-het-vuren en een diplomatieke regeling tot stand komen die ervoor zorgen dat Israël bezet Libanees land moet verlaten. Bijna in een handomdraai zal Nasrallah tot stand hebben gebracht waarnaar drie generaties gewone Arabieren hebben verlangd: militaire effectiviteit in plaats van zwakheid; politieke invloed in plaats van marginalisering; verzet in plaats van gedwongen onderwerping aan de Israëlisch-Amerikaanse dreigementen. Kortom: een nieuwe man, die beantwoordt aan een koppige behoefte onder alle Arabische samenlevingen.

Rami G. Khouri is hoofdredacteur van de in Beiroet gevestigde Daily Star en columnist. © Newsweek 2006