Kleurfonteinen boven zee

Donderdag begint in Scheveningen het jaarlijkse Internationale Vuurwerkfestival. Frits Pen koopt het vuurwerk in, en ontsteekt het. „De Chinezen werken vooral met knallen.”

Om tien uur ’s avonds belt Frits Pen van Dreams Fireworks in Enschede naar Meteo Consult, om te horen of er in Scheveningen buien verwacht worden. Ja, om half elf, luidt het antwoord. Pen: „En de wind?” Hij hangt op en zegt: „Wind is een nog grotere vijand dan regen. Vorige week ging het vuurwerk niet door vanwege windkracht 7.”

Hij vertelt het in een rommelhok op een ‘eiland’ van de Scheveningse pier; een voormalig casino. Overal liggen haspels, helmen en rollen tape. Pen (40): „Vijftien jaar geleden ging ik vuurwerk verkopen. Na de ramp bij S.E. Fireworks mocht in Nederland geen vuurwerk meer gefabriceerd worden. Veel bedrijven stopten, vanwege strengere voorschriften en duurdere verzekeringspremies. Drie jaar geleden ben ik in dat gat gedoken. Ik kan me alleen verzekeren bij Lloyd’s in Londen.”

Het vuurwerk slaat hij op in een bunker in Duitsland. „Pas vandaag mocht ik het Nederland binnen brengen. Ik krijg continu controle, ik word er gek van.”

„We importeren vooral uit China, en stellen zelf het programma samen. Eind dit jaar ga ik er de nieuwste ontwikkelingen bekijken. Het mooiste lijkt het me om letters de lucht in schieten. Daar werken ze nu aan. Vanavond testen we voor het eerst waterbommen.

„De Chinezen, die het festival vorig jaar wonnen, werken vooral met knallen. Spanje met heldere kleuren, Zwitserland met fonteinen, Oekraïne is bont en Nederland heeft dit jaar veel goud en zilver.”

De eeuwenoude basis voor vuurwerk wordt gevormd door buskruit, ook wel zwartkruit genoemd. Een mortier, verpakt in verlijmde kartonlaagjes en tape, bevat zo’n 260 gram zwartkruit om hem de lucht in te schieten. Tegen de binnenkant van de bolvormige capsule wordt een laagje rijstkorreltjes aangebracht. Pen: „Die worden in een soort betonmolen van koper gemengd met metaaldeeltjes, die er een laagje omheen vormen.” Strontium geeft een rood effect, barium groen, koper blauw, natrium oranjegeel en calcium oranjerood. Weer andere metalen zorgen voor glitter- en geluidseffecten.

We beklimmen het dak. Langs de railing staan fiberglas buizen in raamwerken van hout; drie rijen, schuin gemonteerd; de mortieren worden onder verschillende hoeken afgeschoten. Aan de strandzijde staan vuurpijlen opgesteld.

Twee medewerkers verbinden mortieren onderling met schietlont, een platte strip van bruin plastic met daarin een laagje zwartkruit. Pen: „Dat ontbrandt zo snel, dat je het rennend niet kunt bijhouden.” Om enig tijdverschil tussen bommen te verkrijgen, worden vertragers aangebracht: plastic buisjes met middenin samengeperst kruit. De lonten worden verbonden met elektriciteitskabels die op ontvangers in koffertjes worden aangesloten. Via antennes maken zij contact met een zender op een tafeltje. Een medewerker drukt straks de knopjes van de verbindingen in. Vanwege de regenvoorspelling wordt het vuurwerk alsnog gesealed in krimpfolie. Het hoeft er niet afgehaald: mortieren schieten er dwars doorheen.

Vier kennissen van Pen met ‘Freakpyromaniacs’-kledinglogo’s stellen camera’s op. Ze bezoeken allerlei vuurwerkfestivals en wisselen ervaringen uit. Vooral de festivals in Italië en Spanje zijn spectaculair. Daar hebben ze pas budgetten, en mag je lekker dichtbij staan. We leven in het verkeerde land, met al die wetten en regels.

Pen heeft via een portofoon contact met veiligheidspersoneel op de pier. Dan barst het los: lichtkogels, kleurfonteinen en sterrenregens spatten boven ons uiteen. Oorverdovend kabaal, de metalen vloer schudt. Brandende papierdeeltjes dalen neer. De nieuwe waterbommen spuiten kleurfonteinen vanuit het zeewater op, rode en groene lichtbolletjes drijven verstild op de golven.

Enkele verbindingen maken geen contact. Pen moet het vuurwerk nu deels zelf aansteken. Hij rent rond met een fakkel, veiligheidshelm, oorbeschermers en gazen masker op. Het publiek merkt niets van. Na afloop klinkt applaus vanaf het strand.

Internationaal Vuurwerkfestival: do. t/m za. Info: www.vuurwerkscheveningen.nl