Hypotheekbank voor de riskante klant

Wie nog maar net eigen baas is, komt bijna niet aan een hypotheek. Sommige geldverstrekkers zijn juist gespecialiseerd in ‘moeilijke’ klanten.

Je bent freelancer. Een jaartje lekker bezig, en je hebt genoeg van de torenhoge huur van je appartement. Bovendien weet je zeker dat je wilt blijven in de stad waar je woont. Kortom: je gaat een huis kopen. Maar de bank zegt: „Kom over drie jaar maar terug.”

Het is de standaard reactie van banken: laat eerst maar zien dat je eigen bedrijfje drie jaar goed gedraaid heeft, dan kunnen we praten. Maar starters kunnen sinds kort terecht bij twee hypotheekverstrekkers die gespecialiseerd zijn in klanten die om allerlei redenen geen hypotheek kunnen krijgen bij een gewone bank.

Die markt is nieuw in Nederland: in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten wordt 15 procent van de hypotheken verstrekt aan niet-reguliere klanten, hier gebeurt dat slechts mondjesmaat. Een van die hypotheekverstrekkers is het in december 2005 opgerichte Sparck uit Amsterdam. Sparck beleent geen geld van particulieren en is daarom wettelijk gezien geen bank. Het kapitaal komt van de Amerikaanse Citibank.

„Iedereen die het kan betalen, verdient een hypotheek”, stelt financieel directeur Dennis Dijkstra. Of je nu jaarcijfers of een vast contract hebt, of niet. „Het gaat erom: wat kún je laten zien”, vult commercieel directeur Jeroen Looman aan. „Je boekhouding, freelanceovereenkomsten. Soms komen mensen met hele kassarollen aanzetten.”

De freelancers zijn bij Sparck in de minderheid, de meeste klanten zijn zelfstandig ondernemers die al een koophuis hadden. Zij stapten over naar Sparck toen zij de overwaarde van hun huis wilden gebruiken voor nieuwe investeringen, maar dat niet mochten van de bank omdat zij op dat moment geen goede jaarcijfers konden laten zien.

Aanvragers bij Sparck moeten wel spaargeld hebben. „Wij verstrekken maar 95 procent van de marktwaarde van het huis”, zegt Looman. „Dat klinkt betuttelend, maar zo kun je laten zien dat je met geld kunt omgaan. Bovendien: als je je eigen spaargeld in het huis steekt, wordt het belang van de bank ook jouw belang. Als je huis moet worden verkocht omdat je de hypotheek niet kunt betalen, ben jij ook je spaargeld kwijt.”

Het is geen gemakkelijke eis: startende freelancers hebben vaak net een opleiding afgerond of hoge investeringen gedaan. Sparck studeert nu op manieren om voor bepaalde groepen wel 100 procent te kunnen financieren, want het vereiste spaargeld ziet het bedrijf als voornaamste reden dat zij nog weinig startende freelancers als klant hebben.

Concurrent ELQ Hypotheken, een dochter van het Amerikaanse Lehman Brothers, in Zwanenburg, kan wel een volledige financiering bieden. Ook dit bedrijf heeft nog weinig starters in het klantenbestand. „Het is een slapende doelgroep”, zegt marketing manager Bert van Daalen. „Freelancers blijven gewoon stilzitten, tot ze wel in aanmerking komen voor een gewone hypotheek.”

Dat moment kan eerder komen dan gedacht: ABN Amro bijvoorbeeld laat weten al na anderhalf jaar met freelancers te willen praten. De Rabobank houdt wel vast aan de eis van drie jaar. Wachten tot je in aanmerking komt voor een normale hypotheek, scheelt behoorlijk in de hypotheekrente: de rente bij Sparck en ELQ ligt minstens een procent hoger dan elders. Hoe meer risico de hypotheekverstrekker loopt, hoe duurder het wordt. „Vergelijk het met een levensverzekering”, zegt Van Daalen. „Rokers betalen meer premie, omdat zij een grotere kans hebben om snel te overlijden.”

De behandeling van aanvragen is bovendien een stuk arbeidsintensiever. Gegevens moeten worden nagetrokken. Van Daalen: „Bij een gewone bank krijg je je geld, of niet. Ons advies is persoonlijker. Dit product kun je ook niet verkopen via internet.”

ELQ, dat sinds 2004 bestaat, rekent erop dat klanten na drie jaar hun hypotheek oversluiten. „Wij willen onze klanten niet voor de eeuwigheid, wij helpen ze op weg.” Bij het half jaar oude Sparck is het niet de bedoeling dat klanten na drie jaar verdwijnen, al brengt het bedrijf na vier jaar hiervoor geen boete meer in rekening. Looman: „Wij hopen tegen die tijd een goed nieuw aanbod te kunnen doen.”