...en stelt afgemeten kandidatenlijst op

Bij het opstellen van de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer moet het CDA altijd schipperen tussen de verschillende geloven. Loyaliteit wordt goed beloond.

Jan Schinkelshoek staat op de elfde plaats van de voorlopige kandidatenlijst van het CDA. De directeur communicatie van de Rabobank is daarmee, na minister van Justitie Piet-Hein Donner (hij staat op de vijfde plaats) de hoogste nieuwkomer op de lijst. Schinkelshoek was, zegt hij zelf, „regelmatig gepolst door de partij” om de politiek in te gaan. „Tot tien dagen geleden bleef ik liever aan de zijlijn. Maar daarna dacht ik: het is toch wel heel leuk om me voor de publieke zaak in te zetten. Dat zal mijn oerdegelijke gereformeerde opvoeding wel zijn.”

Schinkelshoek heeft eerder voor het CDA gewerkt. In de jaren tachtig was hij hoofd voorlichting bij de Tweede-Kamerfractie van het CDA. Hij werkte mee aan de verkiezingscampagne van toenmalig premier Lubbers. Schinkelshoek was blij verrast door de hoge klassering, die hij volgens het hoofdbestuur moet uitleggen als een „blijk van vertrouwen”. „Ik heb er lang over na moeten denken, dus voor de veertigste plek had ik het liever niet gedaan.”

De tien plekken boven Schinkelshoek worden bezet door bekende Haagse CDA-politici. Het is een keurige verdeling tussen protestanten en rooms-katholieken. Voor een partij die tegen het homohuwelijk is, is de hoge positionering, net als in 2003, van twee homoseksuelen – Gerda Verburg (4) en Joop Wijn (6) – opmerkelijk.

Na premier Balkenende (gereformeerd) en fractievoorzitter Maxime Verhagen (katholiek) komt de minister van Onderwijs, Maria van der Hoeven. Zij staat bekend als een loyaal CDA-politicus, maar als een niet al te opvallende minister. Het meeste opzien baarde zij door in 2005 te pleiten voor meer aandacht op scholen voor intelligent design, een theorie die ervan uitgaat dat achter de evolutie een intelligent ontwerp door het opperwezen schuilgaat.

Gerda Verburg wordt met haar vierde plaats beloond voor haar vice-fractievoorzitterschap. Ze voert het woord over, onder meer, sociale zekerheid. Zij reageerde af en toe kritisch over het in haar ogen te harde WAO-beleid van minister en partijgenoot De Geus (Sociale Zaken), wat haar een zekere populariteit in de achterban opleverde.

Als Piet Hein Donner in een volgend kabinet geen minister wordt, dan maakt hij zijn debuut als Kamerlid. Donner, minister van Justitie sinds 2002, wordt door veel CDA’ers gezien als bewaker van het christen-democratische gedachtegoed. Hij is verantwoordelijk voor wetten die een hogere straf op terrorisme en meer gevangenen in één cel mogelijk maken. Zijn driedelig pak, archaïsch taalgebruik en anti-drugsrap hebben zijn bekendheid verder vergroot.

Joop Wijn is sinds kort minister van Economische Zaken. Partijgenoten noemen Wijn vaak als toekomstig partijleider. Deze jonge voormalige investment banker heeft al een lange carrière in het CDA achter de rug. In het eerste kabinet-Balkenende was hij staatssecretaris van Economische Zaken, belast met buitenlandse handel. In Balkenende II kreeg Wijn als staatssecretaris van Financiën de portefeuille belastingen. Daarvoor was hij Tweede-Kamerlid.

Dat Joop Atsma (plaats 8) en Annie Schreijer-Pierik (plaats 9) een hoge plek hebben gekregen, komt door hun positie van typische regio-Kamerleden. Zij zijn in de regio waar zij vandaan komen (Atsma komt uit Friesland, Schreijer-Pierik uit Overijssel) populair. Als Kamerlid zijn ze wat minder opvallend. Bij de verkiezingen van 2003 behaalden ze na Balkenende, Van der Hoeven en de inmiddels naar het Europarlement vertrokken Camiel Eurlings de meeste voorkeursstemmen.