Eerst bij de buren langs

Menig eigenaar van een nieuwbouwwoning moet de consternatie, enkele weken geleden in het Amsterdamse Bos en Lommer, met een zekere onrust hebben bekeken. Het is niet niks om het huis wegens bouwfouten op stel en sprong te moeten verlaten. Het controleren van de muren op scheuren heeft volgens de experts niet zoveel zin. Belangrijker is het met de juiste bouwer in zee te gaan.

Gebreken

Het bouwen van een woning is een complex en langdurig proces waarbij verschillende partijen zijn betrokken. Niet gek dus dat er zaken misgaan. Bij oplevering van woningen worden er volgens opgave van de Vereniging Eigen Huis, die opleveringskeuringen voor de leden uitvoert, gemiddeld zo’n 21 gebreken geconstateerd. Die variëren van betonspatten tot scheve kozijnen. Het merendeel daarvan wordt direct na de oplevering verholpen. Van een echte bouwfout is sprake als het object niet meer gebruikt kan worden voor de functie waarvoor het is bedoeld. Zoals de huizen in Amsterdam en de recent ingestorte carports in Hengelo.

Frank van Loon, directeur collectief ledenbelang van de Vereniging Eigen Huis, benadrukt dat dergelijke fouten zich vaak pas na jaren openbaren. Van scheuren in de plafonds, die in Bos en Lommer de problemen prijsgaven, is daarbij zeker niet altijd sprake. „Constructiefouten in bijvoorbeeld de fundering blijven onzichtbaar voor de eigenaar, maar ook voor onze inspecteurs”, zegt Van Loon.

Waarborg

Voor ernstige bouwfouten die de constructie aantasten is de bouwer – de projectontwikkelaar of de aannemer – in principe altijd aansprakelijk. Een aansprakelijkheid die niet alleen geldt voor net opgeleverde panden, maar die tot minimaal twintig jaar na oplevering van kracht blijft. Tegen die tijd is het maar de vraag of de oorspronkelijke bouwer nog in bedrijf is. De bouw kent vele duizenden grote en kleinere bedrijven die op het moment dat de bouwfout aan het licht komt mogelijk failliet of opgeheven zijn.

Om te voorkomen dat woningeigenaren in problemen komen als de bouwer niet aan zijn verplichtingen kan voldoen is het Garantie Instituut Woningbouw (GIW) opgericht. Bouwers die zich bij het instituut hebben aangesloten, zijn verplicht bouwfouten binnen een redelijke termijn te herstellen. Gebeurt dit niet, dan kan de arbitragecommissie worden gevraagd uitspraak te doen. Is herstel niet mogelijk, bijvoorbeeld doordat de bouwer inmiddels failliet is, dan kunnen kopers een beroep doen op een waarborg van het GIW voor het herstel van de schade.

Van Loon legt uit dat het daarom van groot belang is te controleren of de projectontwikkelaar die de woning bouwt is aangesloten bij het GIW. Zo’n 90 procent van de aannemers en projectontwikkelaars is dat. Maar het gaat daarbij wel om grootschalige bouwprojecten. Voor de individuele particulier die een huis laat bouwen en cascoappartementen geldt de GIW-bescherming vaak niet. Let dan op of de aannemer beschikt over een zogenoemde CAR-verzekering (construction all risks). Die dekt de tijdens de bouw door de aannemer veroorzaakte schade.

Collectief

Wie denkt bouwfouten aan te treffen in zijn huis wendt zich altijd eerst tot de bouwer. Maar bij voorkeur niet alleen, zegt Van Loon. „Onze eerste vraag aan mensen die zich met een bouwfout bij de juristen van de vereniging melden is: hoe is het bij de buren? Ons advies is altijd om de krachten te bundelen. Een groep van klagers heeft een sterker machtsmiddel dan een individu met een klacht. Bovendien is het ook in het belang van de bouwer om te weten hoe omvangrijk de schade is.”

Cleo Scheerboom

Huizenbezitters delen hun kennis over gebreken aan huizen op www.nieuwbouwforum.nl