UNIFIL tot dusver machteloze toeschouwer

Unifil is een van de langstlopende vredesmissie van de Verenigde Naties. Na 28 jaar krijgt ze een nieuwe kans haar reputatie van machteloosheid op te vijzelen.

Rotterdam, 14 aug. - Na 28 jaar machteloos toekijken krijgt UNIFIL, de vredesmacht van de Verenigde Naties in het zuiden van Libanon, een nieuwe kans haar twijfelachtige reputatie op te vijzelen.

UNIFIL werd in maart 1978 opgericht om de Libanese regering te helpen bij het herstellen van haar „effectieve gezag” in het zuiden van het land – waar Israëlische troepen toen net waren vertrokken. Maar die doelstelling is nooit gehaald. UNIFIL stond werkeloos aan de zijlijn toen Israël zijn buurland Libanon in 1982 opnieuw binnenviel en daar tot 2000 in het zuiden bleef. En – tot woede van Israël: UNIFIL ondernam de afgelopen jaren niets om de opkomst van Hezbollah in Zuid-Libanon tegen te houden.

Afgelopen vrijdagnacht nam de Veiligheidsraad een resolutie aan met nagenoeg dezelfde strekking als de resoluties die in 1978 werden aanvaard. UNIFIL moet volgens de jongste resolutie het Libanese leger „begeleiden en ondersteunen” bij het uitbreiden van zijn operatiegebied naar het zuiden.

Om die doelstelling – het zuiden van Libanon onder gezag van de Libanese regering te brengen – ditmaal wel te bereiken, zal de mankracht van UNIFIL (nu nog bijna 2.000 militairen en 50 onbewapende waarnemers) worden versterkt tot maximaal 15.000 man. UNIFIL krijgt daarbij de bevoegdheid „alle noodzakelijke acties” te ondernemen „binnen haar vermogen”. Maar veel verder gaat de VN nog niet. De Veiligheidsraad heeft de intentie „in een latere resolutie verdere versterking van het mandaat te overwegen”, aldus de vrijdagnacht aanvaarde resolutie. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Philippe Douste-Blazy, heeft al duidelijk gemaakt dat gedwongen ontwapening van Hezbollah zijns inziens niet onder het mandaat valt.

De United Nations Interim Force in Lebanon – die de afgelopen 28 jaar ongeveer 250 man heeft verloren tijdens haar missie – werd opgericht na de Israëlische invasie in Libanon in maart 1978. Israël viel het buurland binnen om jacht te maken op de PLO die een aanslag (45 doden) had gepleegd op een Israëlische bus. De eerste blauwhelmen kwamen op 23 maart aan. Hun taak was: toezicht houden op de terugtrekking van de Israëlische troepen, herstel van vrede en veiligheid en het helpen van de regering bij het herstel van haar gezag in het zuiden.

Dat laatste is tot dusver nooit gelukt, wordt herhaald in de vele rapportages die de afgelopen jaren aan de Veiligheidsraad zijn uitgebracht. De machteloosheid van UNIFIL werd het duidelijkst zichtbaar in 1982 toen Israël – tijdens de Libanese burgeroorlog – zijn buurland opnieuw binnenviel en daar vervolgens achttien jaar bleef, na 1985 in een zelf ingestelde veiligheidszone in het zuiden.

Gedurende die hele Israëlische bezetting konden de blauwhelmen niets uitrichten. Pas na het vertrek van de Israëlische troepen in juni 2000 nam UNIFIL weer posities in langs de ‘Blauwe Lijn’, de grens tussen Libanon en Israël.

Dat laatste gebeurde op verzoek van de regering in Beiroet. Maar zelf wilde of kon die toen nog door Syrië gedomineerde regering haar gezag niet in het zuiden vestigen. In plaats daarvan kwamen steeds meer strijdgroepen van Hezbollah het grensgebied met Israël binnen.