Tijdreizen in Nederland: opnieuw de bedstee in

Dit weekend gaat een echtpaar in Enkhuizen terug in de tijd, hoort Ellen de Bruin: ze doen hun huwelijksnacht over in een bedstee in een museum

Stel, je vergeet na de feestelijke chaos van je trouwdag dat de bruidegom de bruid over de drempel heen de huwelijksnacht in hoort te dragen. En je hebt natuurlijk maar één huwelijksnacht – kon je maar een reisje terug in de tijd ondernemen om het goed te maken.

Dat is precies wat Floor Wijnands en Wichert van den Brink uit Amersfoort dit weekend gaan doen, in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Letterlijk. De eerder deze zomer getrouwde begin-dertigers werden na een oproep in de Metro uitverkozen om hun huwelijksnacht over te doen in een echte bedstee, in een Zoutkamps vissershuisje dat deel uitmaakt van het openluchtmuseum. Het is een eenmalig evenement tijdens de tentoonstelling De zomer van huwelijk en geboorte, en om misverstanden maar meteen te voorkomen: publiek is alleen welkom op de reguliere openingstijden, van tien tot vijf.

Floor en Wichert, beiden werkzaam in de zorgsector, werden uit vijftien echtparen gekozen voor de bedsteenacht. Vanmiddag (zaterdag) om half vijf stapt het stel in een ‘huwelijksbootje’ en ‘kloeten’ ze door de grachten van het museum, daarna mogen ze groenten uit de tuin koken op een petroleumstelletje. Na de huwelijksnacht moeten ze zich buiten aan de pomp wassen. „Ik dacht meteen, dat is echt iets voor ons”, zegt Floor aan de telefoon. „Wij zijn erg geïnteresseerd in geschiedenis zolang we het zelf handen en voeten kunnen geven. We lezen geen moeilijke boeken, maar we gaan wel elk jaar een midweek naar een prehistorisch dorp. Dan hijsen we ons in berenvellen en gaan we schapen hoeden, in een houtgestookte oven brood bakken of de omheining repareren met verse wilgetenen, met een groep mensen die net zo gek zijn als wij.”

Je hebt een paar van die dorpen in Nederland, vertelt ze. „Je gaat er weer puur leven, volgens je eigen natuur. Zonder e-mail, mobieltje, krant, radio, televisie of horloge. Je krijgt een heel ander tempo, je gaat elkaar weer sprookjes vertellen, ’s avonds. Een ander gaat misschien in retraite in een klooster, wij doen dit.” Daarbij vergeleken is even een eeuwtje terug natuurlijk peanuts.

De huwelijksnacht is een eenmalig onderdeel van de tentoonstelling. „Maar we zijn ook een officiële trouwlocatie”, vertelt Anton Kos, hoofd collecties en onderzoek van het Zuiderzeemuseum. De expositie bevat verder een grote hoeveelheid informatie over rituelen rond geboorte en huwelijk van de zestiende tot de twintigste eeuw. „Het is allemaal gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek”, zegt Kos. ,,Er werken hier ook veel historici. Alleen, wij schrijven er doorgaans geen doorwrochte artikelen over – we lichten de leuke dingen eruit voor de mensen.”

Op de tentoonstelling kunnen mensen een babypop leren ‘bakeren’ (in doeken wikkelen) of een geboortekaartje ontwerpen, maar zelf vindt Kos alle ‘weetjes’ het leukst. Waar het woord heetgebakerd vandaan komt, bijvoorbeeld (dan had de moeder of verzorger met het kind te dicht bij het vuur gezeten, en kreeg het een opvliegend karakter). Of dat de eerste succesvolle keizersnee in 1500 werd toegepast, en wel door een Zwitserse slager op zijn eigen vrouw. „Nu doen veel vrouwen dat als een soort schoonheidsingreep, maar vroeger betekende het meestal gewoon het einde.”

Floor is in elk geval heel tevreden dat zij en haar man buiten de openingstijden om de tentoonstelling rustig kunnen bekijken. Zondag zijn ze ook nog in het museum aanwezig; dan vertellen ze aan het publiek hoe het was, een tweede huwelijksnacht in een bedstee.

De tentoonstelling ‘De zomer van huwelijk en geboorte’ is nog tot en met 1 oktober te zien in het Zuiderzeemuseum, Wierdijk 12-22, Enkhuizen, tel. 0228-351111, www.huwelijkengeboorte.nl