Sobere foto’s van carnaval van Rio

Tentoonstelling: Rogério Reis. T/m 10/9 in het Tropenmuseum, Linnaeusstraat 2, Amsterdam. Dagelijks 10-17u. Inl: www.tropenmuseum.nl

Het zijn niet de beelden die je verwacht bij het straatcarnaval van Rio. Geen schaarsgeklede dames op uitbundig versierde praalwagens, omringd door een hossende menigte. De Braziliaanse fotograaf Rogério Reis (1954) maakte zijn foto’s in sober zwart-wit, en plaatste zijn modellen in zijn eenvoudige mobiele studio tegen een achtergrond van oud grijs canvas.

Maar de figuren die Reis voor zijn camera haalde zijn zo kleurrijk dat ze ook in zwart-wit van het fotopapier knallen – mannen met harige benen in veel te korte rokjes, kinderen die onder een geblokt schortje opeens een dildo tevoorschijn toveren, en mensen die zich onherkenbaar verkleed hebben als koe, zwabber of dalmatiër.

Reis, die in de galerie van het Tropenmuseum een bescheiden expositie mocht samenstellen, werd bekend met zijn serie over treinsurfers in de arme wijken van Rio. Ook voor Carnaval in Canvas, een fotoserie die hij in 1987 begon, trok hij naar het minder welvarende deel van de stad. Het is mooi om te zien dat juist daar de creativiteit van de bevolking tijdens het carnaval tot bloei komt. Een paar kilo afgevallen blad blijkt voldoende om als boom door het leven te gaan.

Toch staat niet iedereen even uitbundig op de foto. Sereen is een foto van een jonge cowboy die onzeker onder de rand van zijn hoed uitkijkt. In de feestende massa zou je zo’n jongen zo voorbij zijn gelopen. Maar in Reis’ straatstudio krijgt hij opeens alle aandacht. In een documentaire die ook op de tentoonstelling te zien is, vertelt Reis dat hij veel van zijn modellen niet eens herkent als ze enkele dagen later zijn kantoor binnenlopen om de resultaten te bekijken. Zonder make-up blijken de meest extravagante figuren in werkelijkheid schuchtere muurbloempjes te zijn.