Geblinddoekten houden koers met afstandbesturing

Mensen kunnen via elektrische stimulering van hun binnenoor op afstand worden bestuurd. In een experiment konden ze geblinddoekt obstakels omzeilen. Britse en Australische onderzoekers hebben dit experiment gebruikt om inzicht te krijgen in de werking van de halfcirkelvormige kanalen, onderdeel van het binnenoor (Current Biology, 8 augustus). De studie toont aan dat de halfcirkelvormige kanalen bij mensen een sleutelrol vervullen bij het bewaren van hun balans én het bepalen van richting. Voor richtingsbepaling en evenwicht gebruiken we ook onze ogen, maar wie in het donker door een bekende ruimte navigeert gebruikt de halfcirkelvormige kanalen.

Het team onder leiding van Richard Fitzpatrick van de University in New South Wales liet mensen eerst geblinddoekt rechtop en rechtdoor lopen terwijl ze een klein stroompje kregen toegediend via een elektrode achter het oor. Ze raakten uit balans. Als de proefpersonen hetzelfde elektrische signaal kregen met hun hoofd voor- of achterover, dan hadden ze geen balansproblemen, maar raakten ze wel van de rechte lijn af. Met variërende stroompjes bleek het mogelijk om geblinddoekte proefpersonen over de paadjes van de botanische tuinen van Sidney te loodsen, zolang ze hun hoofd op de kin hielden. De techniek is misschien bruikbaar om bewegingsziekten te behandelen of beweging te suggereren in computerspelletjes.

De halfcirkelvormige kanalen zijn drie met vloeistof gevulde buisjes in het binnenoor die in loodrecht ten opzichte van elkaar staan. Als ons hoofd beweegt strijkt de vloeistof langs sensoren die impulsen aan het brein geven. Stilstaande haarcellen vuren 90 keer per seconde. Afhankelijk van de hoeksnelheid waarmee het hoofd draait neemt de vuursnelheid toe of af. Met een negatieve of positieve elektrode kan de vuursnelheid worden versneld of vertraagd. Of iemand dat interpreteert als een verandering in looprichting of in balans hangt af van de positie van het hoofd. Wie het recht houdt valt. Met het hoofd op de kin is iemand te sturen. Michiel van Nieuwstadt