Die aardige Wahid kan toch geen terrorist zijn?

Moslims in Londen kunnen het maar moeilijk geloven dat hun opgepakte geloofsgenoten terreurdaden zouden hebben beraamd. Ook de Britse regering gaat zeer behoedzaam te werk en predikt verdraagzaamheid.

Voor de Masjid-e-Umer-moskee in Walthamstow, een etnisch zeer gemengde wijk in het oosten van Londen, is niemand te vinden die ook maar een kwaad woord te zeggen heeft over Wahid Zamal. Het wil er bij geen enkele moslim in dat de 21-jarige student medicijnen zich samen met een paar dozijn andere moslimjongeren zou hebben ingelaten met een complot om een tiental Britse en Amerikaanse vliegtuigen in de lucht te laten exploderen.

Toch werd Wahid een paar dagen geleden op verdenking daarvan van zijn bed gelicht in zijn ouderlijk huis, pal tegenover de moskee. Twee politieagenten bewaken de bescheiden woning. Onbewogen kijken ze naar een legertje journalisten en cameralieden, dat zich op het trottoir heeft geïnstalleerd om deze nieuwe aanvaring tussen de de Britse moslims en de rest van de samenleving vast te leggen.

„Het is weer een blunder van de Britse inlichtingendiensten en de politie”, meent de 24-jarige Mohammed, die zijn achternaam niet wil geven. Hij studeert informatica aan de London Metropolitan University. „Ik ken Wahid al van kindsbeen af. Ik durf mijn leven er bijna om te verwedden dat hij binnenkort weer wordt vrijgelaten. Als goede vriend van hem zou ik het echt wel geweten hebben als hij met zulke dingen bezig was.”

Ook de blanke winkelbediende Louis Melvin (26) en de zwarte student Darren Rice (22) kunnen het nieuws niet geloven. „We hebben laatst nog met hem gevoetbald”, zegt Melvin. „Een aardige, sociale vent. Het is in de verste verte nooit bij me opgekomen dat hij misschien een terrorist was.”

De toch al zeer gevoelige verhouding tussen de ruim 1,6 miljoen moslims en de overige Britten wordt door de onthulling van de samenzwering opnieuw op de proef gesteld. De instinctieve reactie van de meeste moslims lijkt te zijn de beweringen van de regering en de politie als lasterlijk naast zich neer te leggen. Heeft de politie immers al niet vaker dramatisch geblunderd? De Braziliaanse elektricien Jean Charles de Menezes werd per abuis doodgeschoten, nadat hij ten onrechte was aangezien voor een zelfmoordterrorist. Ook bij een inval in een woning van een paar moslims in het oosten van Londen, die werden verdacht van het beramen van een chemische aanslag, werd meteen iemand in de schouder geschoten. De politie vond echter geen bewijs en moest de mannen vrijlaten.

Van verscheidene kanten is ook gewezen op de pijnlijke discrepantie tussen het aantal moslims dat wordt gearresteerd en het aantal daadwerkelijke veroordelingen. Tussen september 2001 en september 2005 werden volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken 895 moslims opgepakt op verdenking van terrorisme. Slechts 23 kregen echter een veroordeling. [Vervolg LONDEN: pagina 5]

LONDEN

De imam stelt even geen pijnlijke vragen

[Vervolg van pagina 1] Ook Tarique Ghaffur, assistent-commissaris van politie in Londen en zelf moslim, waarschuwde onlangs in een toespraak tot politieagenten die behoren tot minderheidsgroepen tegen discriminatie van moslims. Volgens hem worden jonge moslims vaak meer aangehouden wegens hun uiterlijk dan op grond van serieuze informatie.

Hier staat tegenover dat veel moslims de neiging hebben evidente misdaden van hun medemoslims te blijven ontkennen. Zo circuleerde gisteren onder moslims voor de Masjid-e-Umer-universiteit opnieuw het al dikwijls ontzenuwde gerucht dat de joden vooraf op de hoogte waren van de noodlottige aanslagen op het World Trade Center in New York in 2001 en daarom allemaal zouden hebben overleefd. En Mohammed stelt dat niet bewezen is dat alle daders van de aanslagen van 7 juli vorig jaar moslimextremisten waren. „Enkele ouders verklaarden naderhand dat hun zoons zoiets nooit zouden hebben kunnen doen”, betoogt hij.

Het gebrek aan zelfkritiek, ook bij hun landelijke woordvoerders, prikkelt veel niet-moslims. De moslims zeggen echter zich niet verantwoordelijk te voelen voor de daden van een handjevol radicalen – eraan voorbijgaand dat die geradicaliseerde jongeren wel degelijk uit hun midden voortkomen.

Bij de preek van gisteren ontkwam de imam van de moskee er niet aan de kwestie ook aan de orde te stellen. Hij onderstreepte dat in de Britse rechtsstaat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is gebleken, een respectabel standpunt waar de overige aanwezigen zich van harte achter schaarden. Maar ook een standpunt dat pijnlijke vragen over de eigen gemeenschap uit de weg gaat.

Dat is overigens ook de benadering van de regering, die eveneens met de grootst mogelijke behoedzaamheid optreedt om moslims niet tegen de haren in te strijken. In eerste instantie weigerde minister van Binnenlandse Zaken John Reid donderdag zelfs in te gaan op de vraag of de verdachten moslims waren. Deze kwestie had niets met etnische verhoudingen te maken, aldus de minister. Het ging om een criminele kwestie.

Pas aan het einde van de dag werd indirect bevestigd wat iedereen allang vermoedde: dat de arrestanten wel degelijk moslims zijn en bovendien grotendeels van Pakistaanse afkomst, net als bij de aanslagen van 7 juli 2005.

Gisteren riep Reid, die door de vakantie van premier Tony Blair en het vaderschapsverlof van Gordon Brown het rijk even alleen heeft, de burgers op tot verdraagzaamheid. „Meer dan ooit moeten we de komende tijd vertrouwen op de verdraagzaamheid en veerkracht van alle delen van onze gemeenschap. Dit is een gemeenschappelijk bedreiging voor ons allen en we moeten er – allemaal – met gemeenschappelijke vastberadenheid en solidariteit op reageren.”

De kans dat het in Walthamstow, waar zeker vier arrestaties werden verricht, tot heftige onenigheid zal komen is gering. „Er is geen sprake van toegenomen animositeit tegen de moslims”, zegt een blanke man, die al twintig jaar in de wijk woont en even een brief post. Toch erkent hij dat hij wel even onder de indruk was, toen bleek dat iemand uit zijn straat, de 25-jarige bekeerling Ibrahim Savant, was gearresteerd op verdenking van medeplichtigheid. „Maar de verhoudingen tussen de gemeenschappen zijn hier altijd uitstekend geweest. Door dit incident komt dat echt niet in gevaar.”