Abramovitsj was here

oechta.jpgEen zaterdag in Oechta, een stad van 100.000 inwoners in het hoge noorden. Alles draait hier om olie, zelfs de lokale krant heet ‘Njeft-Ploes: Olie-Plus. Gebouwd door goelagarbeiders, uitgebreid voor oliewerkers: een zee grauwe flatjes van vijf of tien verdiepingen en houten woonbarakken uit de Stalintijd. In dat beton zie je soms fraaie etalages, want ze hebben olie. 

Ons hotel Oechta ligt zonder enig uithangbord discreet verstopt achter een gevel van grof baksteen en een deur van spiegelglas. Dit is een pleisterplaats voor het middenkader van LukOil en Gazprom. Directrice Bella, een voluptueuze Komi in strak leer, is dronken als we arriveren. Ze knuffelt ons, drukt haar borsten tegen ons aan, leidt ons extatisch rond in haar gloednieuwe sauna ‘waarin nog niemand heeft geneukt’. Dat is fijn.

Oechta heeft olie, dus geld, dus maffia. Het trainingspak-gouden ketting-gehalte op straat is hoog. Twee jaar geleden was het stadje even in het nieuws toen 24 huisvrouwen stierven in het nieuwe winkelcentrum ‘Passage’. De daders waren vijf Russen die een appeltje hadden te schillen met de Armeense eigenaar. Ze gooiden Molotov-cocktails naar binnen, ontsnappen uit de bakstenen doodskist bleek onmogelijk. Alle ramen waren met tralies dichtgelast tegen inbrekers.

Over maffia gesproken. Bijna niemand lijkt te weten dat Ruslands rijkste, Roman Abramovitsj, eigenaar van voetbalclub Chelsea, hier opgroeide en zijn eerste olie stal. Nadat zijn moeder stierf bij een abortus en zijn vader omkwam in een bouwput trok het weesje in bij oom Leib, manager in de lokale houtindustrie. Als puber trok hij door naar Moskou en leurde daar met badeendjes tot het communisme viel. Abramovitsj zocht daarna zijn oude contacten in Oechta op en zo verdween in 1992 een hele trein diesel uit de raffinaderij van Oechta spoorloos. Abramovitsj werd gearresteerd, maar de zaak verdween al even spoorloos als de dieseltrein. Hoeveel treinen Abramovitsj daarvoor al had gestolen? Enfin, drie jaar later kocht hij voor een appel en een ei olieconcern Sibneft en kon hij serieus aan het plunderen slaan.

Hoe zou dat zijn, opgroeien als joodse jongen in dit ijskoude oliestadje op de donkere taiga?  Roman was een stille jongen, hij trok graag alleen het bos in om paddestoelen te zoeken. Veel meer is er niet bekend, maar Abramovitsj keerde nooit terug en doet hier ook niets aan liefdadigheid. Dat is ook niet nodig, want Oechta heeft olie.