Omgaan met hoop

‘Hoe kan de menselijke soort nog eens honderd jaar overleven in een wereld die zowel politiek als sociaal en ecologisch een puinhoop is?’ Deze van een statement voorziene vraag werd vorige maand door Stephen Hawking op het internetforum Yahoo! Answers geplaatst. In het antwoord van de beroemde wetenschapper zelf, geeft hij toe dat hij het niet weet, somt hij op wat de grootste gevaren op deze aarde zijn en suggereert hij dat we ons heil moeten zoeken in de genetische manipulatie van mensen, aangezien we niet op tijd naar andere planeten zullen kunnen verhuizen.

Tot dusver volgden meer dan 25.000 reacties. Die variëren van ‘We zullen hoe dan ook geen honderd jaar meer leven’ tot ‘Vertrouw toch op Jezus, man!’ en ‘Het leven vindt altijd een weg’. Bij die laatste mogelijkheid zien sommigen een oplossing in drastische verhuizingen, bijvoorbeeld naar ‘een onderwaterrijk’. Een meerderheid gelooft echter in het voortbestaan van de menselijke soort vanuit een vorm van hoop.

Ook in het antwoord dat Hawking als zijn favoriet bestempelde, komt die naar voren. Ene Semi-Mad Scientist wijst erop dat de mens al eeuwen misère achter de rug heeft en hoogst waarschijnlijk afstevent op een catastrofe. Hij gaat er echter van uit dat een deel van de wereldbevolking deze catastrofe zal overleven en een nieuwe bloei tegemoet zal gaan. Hij sluit af met een paragraaf waarin hij de hoop op het voortbestaan van de menselijke soort belicht als het laatste en daarom belangrijkste geloof dat ons rest. Wij moeten die hoop in stand houden, van ons voortbestaan uitgaan zoals we ervan uitgaan dat de zon morgen zal opkomen.

Ik kan de man niet helemaal ongelijk geven. Toch heb ik het gevoel dat zijn positief ingestelde betoog in feite ook kan worden samengevat als het motto van Grunbergs De joodse messias, ‘het laatste wat sterft is de hoop’, al wil Semi-Mad Scientist deze waarheid met een ferme dosis willing suspension of disbelief couperen.

Of je sommige reacties op het Yahoo!-forum deelt of niet, de reacties scheppen in de eerste plaats een tragikomisch mensbeeld. Als de bloggers aan het woord enigszins lijken op de mensen rondom je op een druk perron, kan je er van uitgaan dat een aanzienlijk deel van hen de Apocalyps in de wel zeer nabije toekomst situeert. Men kan zich afvragen of deze groep desondanks kinderwagens voortduwt. Zeer grappig op het forum vond ik de vrouw die een warrig pleidooi voert voor samenhorigheid en liefde, waarna zij ene Vanilla Fudge berispt omdat die haar niet genoeg aandacht heeft gegeven. Het valt op dat velen die reageren ervan overtuigd zijn dat zij net als de aardbol het slachtoffer zijn geworden van de agressie, domheid of onverschilligheid van anderen. Mocht iedereen leven met hún principes en morele superioriteit, ja, dan was het wel anders gelopen met de wereld. Die teneur vind je trouwens ook enigszins terug in een reactie op de website van deze krant.

Een andere man ergert zich op de weblog van Marie-José Klaver aan Hawkings onzinnige vraagstelling met onzinnige antwoorden als gevolg. Zo dwaas vond ik de vraag eigenlijk niet en dat Hawking ze aan een allegaartje onbekenden voorschotelt, levert weliswaar weinig deskundige of verrassende antwoorden op, maar legt op zijn minst bloot hoe 25.000 mensen vandaag met hoop omgaan. Andere vragen op dit forum, zoals ‘Hoe kan ik verhinderen dat mijn hond voortdurend aan zijn aars snuffelt?’, lieten je hierover in het ongewisse. Hoewel.