Fietsen voor stroom op festival Ruigoord

Hippie-vrijhaven Ruigoord houdt dit weekend het festival Landjuweel. De stroom komt van alternatieve bronnen: „We worden al jaren bedreigd met sluiting, zolang we er energie van krijgen, gaan we door.”

De regenboog verschijnt in een fontein van water, die vanuit een blusboot omhoog wordt gespoten. Even verderop voert een groepje mensen een Afrikaanse dans uit rondom het kampvuur. Ze laten houten poppen op lange stokken dansen in de lucht. Al gauw sluiten andere festivalgangers spontaan aan bij de grote trommel en slaat iedereen een gezamenlijk ritme. Vrouwen, mannen en kinderen dansen op de muziek, wijdbeens stappend op de grond.

Woensdagavond opende het jaarlijkse Landjuweel van de hippie-kunstenaarskolonie Ruigoord, in het westelijk havengebied van Amsterdam. Dit weekend wordt het festival van de culturele vrijhaven voor de 21ste keer gehouden.

„Het is zó relaxed hier”, zegt een jongen van een jaar of vijfentwintig met dreadlocks en een rossig baardje. Hij wil zijn naam niet zeggen, uit angst voor de sociale dienst. „Ik kom hier al drie jaar. Het is heerlijk om hier te zijn. En ja, wat moet je anders doen.” Samen met zijn huisgenoten uit een kraakpand in Spaarnwoude heeft hij op het kampeerterrein van het festival de meest opvallende tent gebouwd. Een houten fort met zithoekjes, uitkijkpost en aan elkaar gelaste beelden van oud ijzer.

Opvallend dit jaar is de afwezigheid van generatoren, versterkers, boxen en elektrische verlichting op het Landjuweel. Onder het motto Fair Energy heeft de organisatie besloten om het festival zo veel mogelijk van zelf opgewekte energie te voorzien. Dus windmolens, een enkele zonnepaneel én fietsen. In de grote tent staan conference bikes opgesteld; cirkelvormige fietsen voor meerdere personen. Met het gezicht naar elkaar toe kunnen zes bezoekers per fiets een dynamo aantrappen om de muziek en het licht in de tent te laten werken. De kassa is wel aangesloten op het lichtnet, maar bij de wc’s en douches is het donker.

„Onze zelfgemaakte energie staat in contrast met het oprukken van energie hier om ons heen”, vertelt organisator Jupijn Haffmans, verantwoordelijk voor Fair Energy. „Niet alleen moeten we zuiniger zijn met energie. We protesteren zo tegen de plannen om dit terrein voor olieopslag te gebruiken.” Het gemeentelijk havenbedrijf – eigenaar van de grond – wil hier volgend jaar mee beginnen. Maar het oude dorpje, een oase in het nieuwe havengebied, is al zo vaak bedreigd geweest. Vorig jaar nog wilde de gemeente er nog een opslag voor kolen van maken.

De groene energie is ook bedoeld om iets te doen tegen de geluidsinstallaties op het campingterrein die de festivalmuziek steeds meer gingen overstemmen. Artistiek leider Rudolph Stokvis – 72 jaar en Ruigoorder van het eerste uur – is tevreden met de teruggekeerde rust. „Het is nu veel intiemer. Goed, we verwachten nog steeds 3500 bezoekers net als vorig jaar, maar doordat we nu minder verlichting en minder harde muziek hebben, is het wel knusser. Het is van oorsprong altijd het idee geweest om het festival klein te houden. Een intiem feest voor vrienden en gelijkgezinden. Meedoen en meewerken, dat is bij ons belangrijk.”

Rapper Def P treedt op, alsmede protestzanger Armand, dichters Simon Vinkenoog, Diana Ozon, Hans Plomp en Aja Waalwijk, en een aantal buitenlandse artiesten, waaronder Balkanorkest Santa Macairo Orkestar. Verder zijn er er zijn workshops zoals ‘Hippie Dreads Sjamanentrommels’. Maar het gaat bij Landjuweel niet om de grote optredens. De festivalbezoekers komen vooral voor de sfeer. Liever dan voor het podium te staan, hangen ze rond het grote kampvuur, drinken een biertje en roken een joint. Op de camping zitten festivalgangers in groepjes bij elkaar in zelfgebouwde tenten en wigwams, met hier en daar een met graffiti bespoten busje. Een man heeft zijn complete boekwinkel uitgestald. En een paar tenten daarnaast steekt een vrouw in een kleurige trui fakkels aan rondom haar winkeltje, waar ze kampeerspullen als oploskoffie, kaarsjes en T-shirts verkoopt. „Anders kan echt niemand iets zien.”

Het Landjuweel in het donker contrasteert met de surrealistisch aandoende achtergrond van een fel verlichte olietanker in de Afrikahaven en de felle lampen van de Ceres containerterminal. Het is allang niet meer enkel de volle maan die het festival oplicht. Stokvis bekijkt het uitzicht. „Wie weet wat de toekomst brengt. Misschien ligt hier volgend jaar wel olie. Maar sinds we Ruigoord in 1973 kraakten vechten we al voor ons bestaan. Zolang we er energie van krijgen, gaan we door. We moeten de vrijheid vasthouden.”

Landjuweel t/m 13 augustus. Ruigoord, Amsterdam. Een passe partout kost 35 euro. Inl. www.landjuweelfestival.nl.