Een resolutie maar misschien ook niet

Komt er snel een politieke oplossing voor de oorlog tussen Israël en Hezbollah of niet? In New York leek een resolutie ophanden maar Libanon kon zich er (nog) niet in vinden.

Misschien neemt de VN-Veiligheidsraad nog vanavond een eerste resolutie aan over beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah, maar aan de andere kant misschien ook niet. Bijna een maand na het begin van de oorlog heerst in New York verwarring. Westerse ministers haastten zich vanochtend naar New York om de onderhandelingen over een politieke oplossing met hun gewicht te versterken.

„We boeken vooruitgang en het is helemaal mogelijk dat we morgen een stemming kunnen hebben”, zei de Amerikaanse VN-ambassadeur John Bolton gisteren in New York. Maar zijn Russische collega, Vitali Tsjoerkin, zei tot de conclusie te zijn gekomen dat er geen onmiddellijke kans is op aanvaarding van een resolutie, en diende een eigen ontwerpresolutie in voor een staakt-het-vuren van 72 uur om humanitaire hulp aan het Zuid-Libanese oorlogsgebied mogelijk te maken.

De Verenigde Staten eisten van het begin af aan namens Israël een resolutie die de uitgangspunten zou verschaffen voor een duurzame oplossing („een nieuw Midden-Oosten”), met name ontwapening van Hezbollah. Daartegenover stelden Libanon en de rest van de Arabische wereld hun eis tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. In onderhandelingen met Frankrijk, dat tot op zekere hoogte de Arabische zijde vertegenwoordigt, kwam het een week geleden tot een eerste tekst die echter door Libanon en zijn bondgenoten als pro-Israëlisch werd afgewezen.

De grootste problemen waren dat wel tot onmiddellijke beëindiging van de aanvallen van Hezbollah werd opgeroepen, maar van Israël alleen het staken van offensieve operaties werd gevergd; dat geen melding werd gemaakt van terugtrekking van het Israëlische leger uit Zuid-Libanon, behalve impliciet, nadat te zijner tijd een nieuwe internationale macht in het gebied zou zijn gelegerd; en dat de kwestie van de Shebaa Farms niet concreet werd aangepakt. Israëls weigering dit gebiedje – dat volgens Israël én de VN niet Libanees maar Syrisch is – te ontruimen wordt door Hezbollah gebruikt als legitimering van zijn gewapende aanwezigheid in het zuiden. De zwakke Libanese regering kreeg hiermee geen houvast om te kunnen meewerken aan Hezbollahs ontwapening.

Na bezoeken van de Amerikaanse onderminister aan Beiroet en Jeruzalem werd gisteren aanvankelijk overeenstemming over een nieuwe tekst gemeld. Volgens de Israëlische krant Ha’aretz hadden de VS hun verzet opgegeven tegen het begin van een Israëlische terugtrekking vóór de legering van een nieuwe vredesmacht. In plaats daarvan kwam een „progressieve Israëlische terugtrekking” naarmate het Libanese regeringsleger zich over het gebied verspreidt. Het Libanese leger zou moeten worden gesteund door de huidige 1.900 man sterke VN-vredesmacht UNIFIL, versterkt met 2.000 voornamelijk Franse militairen. UNIFIL zou via verwijzing naar Hoofdstuk VII van het VN-Handvest worden gemachtigd geweld te gebruiken om het Libanese leger te helpen. Hezbollah zou zich moeten terugtrekken uit het gebied ten zuiden van de rivier de Litani en wapenleveranties zouden onmogelijk moeten worden, maar van ontwapening zou in een eerste fase geen sprake meer zijn.

Israël kan instemmen met deze tekst die min of meer zijn huidige eisen, met name verbanning van Hezbollah uit het grensgebied en internationaal toezicht daarop, zou verwezenlijken. Minister van Justitie Chaim Ramon zei vanochtend hiermee te te bereiken „wat we willen: de dreiging van de raketten over de noordgrens van Israël te elimineren”. In de Israëlische politiek en media zwelt in dit verband kritiek op het regeringsbeleid aan: is dit het breken van Hezbollah waarvoor de strijd een maand geleden was aangebonden? Volgens opiniepeilingen daalt nu ook de publieke steun voor premier Olmert .

Maar voor Libanon was ook de nieuwe tekst onvoldoende. Minister van Buitenlandse Zaken Fawzi Salloukh eiste eens te meer een onmiddellijk staakt-het-vuren en een onmiddellijke Israëlische terugtrekking. Volgens The Washington Post denkt premier Siniora dat hij nog steeds te zwak staat tegen Hezbollah. Hezbollahleider Nasrallah heeft weliswaar ingestemd met het regeringsvoorstel om 15.000 militairen naar het zuiden te sturen, maar niet gezegd wat hij met zijn strijdmacht gaat doen.

Hezbollah claimt voorlopig de overwinning, en onderstreept dat met raketbeschietingen op Israël. Onder de plaatselijke omstandigheden moet nog maar worden afgewacht of eventuele overeenstemming in New York tot snelle resultaten in het veld zal leiden.