De mythe van een goede zit

In Nederland heeft bijna de helft van de bevolking jaarlijks last van rugklachten. Volgens ergonomen komt dat omdat mensen vaak verkeerd zitten. Zitten we echt niet goed?

Ergonomen onderzoeken hoe mensen omgaan met producten, machines en gebruiksvoorwerpen zoals stoelen. Mede door hun inbreng ontstonden zitballen en kniestoelen en mogen we bij het begrip ‘zitten’ niet langer uitsluitend denken aan een zitting, vier poten en een rugleuning. En nog is het laatste woord over zitten niet gezegd.

Enkele maanden geleden presenteerde Vitra de ‘Headline’-bureaustoel. Ook de eenpotige Flexchair is van recente datum net als de Smartbase Trippelstoel (met elektrisch motortje), de Drabert Entrada en de bewegende Micromotiv zitting.

Michiel de Looze is hoogleraar bij de faculteit Bewegingswetenschappen (VU) en ergonoom bij TNO. De Looze noemt het „een hardnekkig misverstand” dat veel of langdurig zitten tot rugklachten leidt en de rug meer belast dan staan.

Een goed ontworpen stoel kan volgens hem wel de vermoeidheid beperken en bijdragen aan zitcomfort. „Uit eigen onderzoek blijkt dat bewegende stoelen de rug meer ontlasten dan vaste stoelen, maar voor een genezende werking van de diverse ergonomische oplossingen is geen bewijs”.

Hij noemt het principe om de bovenkant van de rug te ontlasten bij de Headline „een nieuwe invalshoek” en spreekt van „een interessant streven”. Maar hij heeft tegelijkertijd zijn bedenkingen. „Ik vraag me wel af of de hoofdsteun werkt als je achteroverleunt en of dat bijdraagt aan ontspanning van nek en schouders.”

De Drabert noemt hij „goed inzetbaar in veel kantoorsituaties” wegens de vele instellingsmogelijkheden en de bewegende zitting en leuning. Hij vindt het een nadeel van een stoel die over veel instellingsmogelijkheden beschikt, dat zo’n 80 procent niet of niet goed wordt ingesteld.

De Looze: „Vooral bij de Smartbase is het bijgeleverde zitgedeelte belangrijk, omdat de gebruikers de hele dag aan hun stoel gebonden zijn. Micromotiv zou een goede aanvulling kunnen zijn.”

De Flexchair is voor De Looze een nieuw concept. Het lijkt hem dat je er lekker mee kan bewegen omdat je niet in één houding zit. „Het is tussen zitten en staan in.” Volgens hem worden de benen goed ontlast, maar wordt de rug niet goed ondersteund. „Ik vraag me af of het bij langdurig zitten wel comfortabel is. Ik vind hem erg interessant, maar de positieve werking moet nog blijken uit onderzoek.”

Zowel de Smartbase als de Drabert kan tegen bijbetaling worden geleverd met een Micromotiv-zitting, waarin een draaischijf met elektromotor is weggewerkt. Hierdoor beweegt de zitting alternerend 0,8 graad naar links en rechts. Hoewel nauwelijks voelbaar, veroorzaakt dit wel draaibewegingen in de wervelkolom. Die zou zo worden ontlast. Ook zou hierdoor de lengte van de wervelkolom minder afnemen, wat gebruikelijk is na lang zitten. Deze vorm van zitten wordt passief bewegend zitten genoemd.