De knuffelkrakers zorgden voor rust rond fort

De krakers die zes jaar voor Fort Pannerden zorgden, moeten er vandaag uit. De gemeente wil van het fort een attractie maken, Staatsbosbeheer een vleermuizenverblijf.

„Goede middag”, roept een passant tegen een kraker bij de ijzeren poort van Fort Pannerden. „Laat dat goede maar weg”, luidt het sombere antwoord. De vijftien krakers van het markante fort, op de splitsing van de Rijn en de Waal in Doornenburg, moeten hun geliefde stulp vandaag na een verblijf van zes jaar ontruimen, zo heeft de gemeente Lingewaard geëist.

Ze zijn daarover „bijzonder teleurgesteld”, vertelt hun woordvoerder Titus – krakers hebben geen achternaam. Maar ze geven gehoor aan het gebod: „We willen elders gaan wonen, op voorwaarde dat we het beheer van het fort mogen behouden.” Titus legt uit dat ze dóór wensen te gaan met de „goed bezochte” rondleidingen op zondag, dat ze hun museumpje met de mooie oude plafondschildering intact willen houden, evenals de fruittuin op het dak.

„Als krakers hebben wij als insteek: stop verdere verloedering van het fort”, vervolgt Titus. „Gaan we helemaal weg, komt het gebouw leeg te staan, dan gaat het naar de knoppen en wordt ons opknapwerk teniet gedaan. Dan zitten hier binnen de kortste keren junks en zwervers.”

Onder toeziend oog van wilde paarden in het natuurgebied slepen de krakers deze donderdag hun eigendommen naar klaarstaande aanhangwagentjes: Beddengoed, kleding, planken, een stapel oude grammofoonplaten in hoezen waaronder David Bowie Low herkenbaar is.

Op een groot spandoek dat aan het fort hangt, staat Lingewaardeloos gekalkt. Het geeft de mening weer van een deel van de krakers over het gemeentebestuur van Lingewaard, vertelt Titus. Hij zelf vindt het „een leuke woordspeling”, maar staat er niet volledig achter. Titus hoopt op „een compromis” over het beheer met wethouder B. Jansen (Handhaving) die vandaag op bezoek komt.

In juni bepaalde de rechter dat Lingewaard de burcht, die eigendom is van Staatsbosbeheer, mag laten ontruimen. Drie maanden eerder kondigde de gemeente aan samen met Staatsbosbeheer „iets moois” te gaan maken van Fort Pannerden. Lingewaard wil het rijksmonument, dat het omschrijft als „een cultuurhistorische parel”, restaureren, toegankelijk maken voor toeristen en er een café in openen.

Maar die plannen kunnen geen doorgang vinden zolang de erfpacht berust bij de Stichting tot instandhouding van Fort Pannerden, die ooit een munitiemuseum in de burcht wilde vestigen maar dat idee niet ten uitvoer bracht. Staatsbosbeheer wilde van de in 1990 gesloten erfpachtovereenkomst af, omdat de stichting tekort schoot bij het onderhoud. Het gerechtshof gaf de stichting gelijk. Staatsbosbeheer denkt nu aan het realiseren van een vleermuizenverblijf in het fort.

Fort Pannerden werd tussen 1869 en 1871 gebouwd. Het diende als verdedigingsvesting in de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De bewoners van Doornenburg maken zich „best zorgen” over de toekomst van het fort. En ze zijn niet blij met het gedwongen vertrek van de vijftien krakers, die zes jaar lang voor rust zorgden in het natuurgebied. Wegens hun open houding worden ze ook ‘knuffelkrakers’ genoemd.

Bij de poort van het fort zegt wandelaar P. Derks zich erover te verbazen dat de krakers zich zo gemakkelijk laten wegjagen. Titus: „We zijn nu eenmaal pacifisten.”