Tekort Amerikaans

Altijd wel een vuiltje aan de lucht: zijn we net een beetje op gang in Europa, begint het speculeren over de vertraging van de Amerikaanse economie. De tweede helft van dit jaar gaat de vaart daar, voor wie de prognoses wil geloven, eruit. Nu is zo’n groeivertraging vanuit Europees perspectief nogal relatief: de 2,5 procent economische groei in de VS over het tweede kwartaal viel voor Amerikaanse begrippen erg tegen. Voor Europese begrippen is dat ronduit goed.

Dat geldt helemaal als de groei volgens onze maatstaven wordt berekend. Zoals bekend nemen de Amerikanen de groei van kwartaal op kwartaal, en doen vervolgens alsof die groei zich een jaar lang zou hebben voorgedaan. Zo maak je van een kwartaalgroei van iets meer dan 0,6 procent 2,5 procent.

Maar ten opzichte van een jaar geleden, een in Europa nog steeds gangbaarder benadering, bedroeg de Amerikaanse groei in het tweede kwartaal gewoon 3,4 procent. Dat is nauwelijks dramatisch. Maar wat niet is, kan nog komen. Zou een Amerikaanse laagconjunctuur het Europese herstel al weer smoren voordat dat goed en wel van de grond komt?

Dat hangt ervan af. De Britse monetaristen van onderzoeksbureau Lombard Street denken dat het erg meevalt. De 25 EU-landen exporteren samen jaarlijks voor 182 miljard euro naar de VS, en lijken dus kwetsbaar als de Amerikaanse vraag terugvalt. Maar dat bedrag valt in het niet bij de 1.600 miljard euro die EU-landen naar elkaar exporteren. De uitvoer naar de VS is slechts goed voor 3 procent van de Europese productie.

Nu zijn er wel veel onvoorzienbare neveneffecten, zoals een mogelijk dalende dollar en het wegvallen van de vraag in bijvoorbeeld Aziatische landen die naar de VS exporteren. Maar Europa lijkt het te kunnen redden als de Amerikaanse motor stilvalt. De sleutel ligt bij de binnenlandse vraag in de EU zelf. Als de binnenlandse bestedingen van burgers en overheid, en de investeringen van het bedrijfsleven maar op eigen kracht kunnen blijven groeien, dan overleeft het Europese herstel het voorlopig wel.

En Nederland? Het is niet wijd bekend en het gaat misschien tegen de intuïtie in, maar wij hebben, vooral dankzij de sluisfunctie van Rotterdam, sinds jaar en dag een gapend handelstekort met de Verenigde Staten. Vorig jaar bedroeg dat tekort 6,2 miljard euro. De Nederlandse uitvoer naar alleen al Duitsland is zes maal groter dan die naar de VS, bij een bilateraal handelsoverschot van een kleine 19 miljard. Als Amerika niest, kriebelt onze neus. Maar pas als Duitsland niest, worden we echt verkouden.

Maarten Schinkel