Rijst kan kopje onder dankzij gen

Onderzoekers van het International Rice Research Institute (IRRI) op de Filippijnen hebben een genvariant ontdekt in rijstplanten die hen veel beter bestand maakt tegen overstroming. Rijstplanten die het gen Sub1A1 bezitten kunnen twee weken onder water overleven, terwijl de meeste rijstvariëteiten in die situatie binnen een week sterven.

De vondst, die vandaag gemeld wordt in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature, betekent een belangrijke doorbraak in de veredeling van rijst (Oryza sativa). De onderzoekers identificeerden het gen in de Indiase rijstvariëteit FR13A, een ras waarvan bekend is dat het goed tegen overstromingen kan. Ze brachten het gen over naar een veelgebruikte rijstvariëteit die vervolgens ook bestand bleek tegen langdurig kopje onder staan.

Rijst is het belangrijkste voedingsgewas voor drie miljard mensen, vooral in Azië en Afrika. Ongeveer een kwart van het rijstareaal ligt in laaglanden die gevoelig zijn voor overstromingen.

Vooral tijdens de moesson komt het vaak voor dat deze rijstvelden langdurig onder water staan. Dat leidt in deze gebieden ieder jaar tot een oogstverlies van tien tot honderd procent, afhankelijk van onder meer de waterdiepte, de leeftijd van de plant, hoe lang de planten onder water blijven, en de temperatuur van het water. Het wereldwijde jaarlijkse oogstverlies ramen de onderzoekers op meer dan een miljard dollar.

Wereldwijd bestaan er wel 120.000 rijstvariëteiten, die ieder zijn aangepast aan lokale omstandigheden. De onderzoekers van het IRRI ontwikkelen nu overstromingsbestendige rijstvariëteiten die geschikt zijn om te verbouwen in Laos, Bangladesh en India.

Het Sub1A1-gen kan mogelijk ook bijdragen aan milieuvriendelijke rijstbouw. Als de velden gedurende lange tijd onder water kunnen worden gezet, gaan onkruiden dood, waardoor chemische verdelgers overbodig zijn.