Miskramen door zaad oudere man

Als een man een kind verwekt als hij ouder dan 35 is, is de kans op een vroege miskraam bijna drie keer zo groot als bij een vader onder de 25.

Hoewel al bekend was dat complicaties in de zwangerschap iets vaker voorkomen bij oudere vaders, van boven de veertig, is het nieuw dat er al negatieve effecten gevonden worden op deze jonge leeftijd. De resultaten komen uit een studie onder ruim tienduizend moeders uit Jeruzalem die is verschenen in het augustusnummer van Obstetrics & Gynecology.

De studie richtte zich op spontane abortussen in de eerste helft van de zwangerschap, tot de twintigste week. Tien tot vijftien procent van de vastgestelde zwangerschappen eindigt in zo’n miskraam. Vaak hebben de foetussen een chromosoomafwijking. Spontane abortussen komen vaker voor bij oudere moeders, als de moeder al meer miskramen heeft gehad, bij ziektes als diabetes, en als de moeder rookt of drinkt. Nu blijkt dat het risico ook oploopt als de vader ouder wordt, ook als rekening gehouden wordt met die andere factoren.

Uit de meeste studies blijkt dat het risico op een miskraam (zowel vroeg als laat in de zwangerschap) groter wordt als de vader 35-plus is, al laten andere onderzoeken enkel een effect zien bij de oudste vaders, boven de 45 jaar. Of er ook onder de 35 al verschillen optreden, is minder goed bestudeerd.

De leeftijd van de moeder heeft overigens veel meer invloed dan die van de vader; als zij ouder is dan 45, eindigen vrijwel alle zwangerschappen in een miskraam voor de twintigste week. Dat betekent dus dat, zelfs als de kans op een miskraam inderdaad drie keer zo groot wordt als de vader 35 is, die kans nog altijd grotendeels bepaald wordt door de moederleeftijd. De Israëlische onderzoekers houden het dus op een „lichte toename”, die echter „wel belangrijke informatie geeft voor mensen die aan gezinsplanning doen”.

Van een laat vaderschap zijn nog andere nadelen bekend. Uit een omvangrijke Italiaanse studie (met meer dan drie miljoen zwangerschappen) bleek de afgelopen jaren dat kinderen van 40-plus-vaders wat vaker te licht zijn, en iets vaker dood geboren worden. Amerikaanse onderzoekers schreven twee jaar geleden dat elk jaar dat een vader ouder wordt, de kans op een geslaagde IVF-procedure met ruim tien procent afneemt.

Hoewel er discussie is over het precieze effect van leeftijd op spermakwaliteit (zoals de beweeglijkheid van het zaad), wordt er wel meer afwijkend sperma gevonden bij oudere mannen. Veel landen stellen daarom grenzen aan de leeftijd waarop mannen spermadonor kunnen worden. In Nederland ligt die bij 45 jaar.