Al eeuwenlang een waar paradijs voor consumenten

Kalverstraat blijft de beste keuze voor het duurste vakje.

Rond 1250 werd er al in schoenen gehandeld.

Over de laatste straat in deze serie kan geen misverstand bestaan. De Amsterdamse Kalverstraat is de meest voor de hand liggende keuze voor het duurste vakje van het monopolybord. Was het in 1941 al duidelijk dat de winkelstraat een prominente plek verdiende, vandaag is dat niet anders. Met huurprijzen tot 1.600 euro per vierkante meter winkelruimte was de straat in 2005 onbedreigd de duurste winkelstraat van Nederland. Ter vergelijking: de gedeelde tweede plaats, de Amsterdamse Heiligeweg en de Kleine en Grote Straat in Maastricht, ‘doen’ 1.350 euro. De P.C. Hooftstraat haalde in 2005 nipt een vijftiende plaats met een huur van 1.100 euro per vierkante meter. Wereldwijd staat de Kalverstraat op een 21ste plaats van duurste winkelstraten.

Naast de financiële is er ook een culturele waarde aan de straat verbonden. De hoeveelheid moppen die begint met „er lopen twee ... door de Kalverstraat” is niet te tellen; een teken van hoe de straat in het collectieve geheugen verankerd zit. Ook staan er talloze monumenten in de straat, al vergeet het winkelend publiek doorgaans te kijken naar de schitterende gevels en ornamenten boven de winkelverdiepingen. En voor katholieken is Kalverstraat de plaats van het ‘Mirakel van Amsterdam’ van 15 maart 1345, op de hoek Kalverstraat en Wijdekapelsteeg – de ‘Heilige Hoek’. Het verhaal van de zieke IJsbrand Dommer, wiens ‘opgebraakte’ hostie niet door het vuur van zijn haard verteerd wilde worden, trekt tot op vandaag bedevaartgangers naar Amsterdam.

Het oudste document waarin de naam ‘die Calverstraete’ wordt genoemd, dateert van 4 januari 1393. Waarschijnlijk werd er een eeuw daarvoor al volop geleefd. In 1980 werd bij een opgraving een schoenmakerswoning ontdekt van rond het jaar 1250, wat de continuïteit van winkelen en handelen in het gebied laat zien. ‘Handel’ moet in brede zin worden opgevat. Zo protesteerde Aletta Jacobs rond 1880 tegen het ongeschreven gebod je als dame niet tussen twaalf en vier ’s middags op de Kalverstraat te vertonen. Daar liepen op dat tijdstip prostituees naar de mannen van de Beurs te lonken. Een verstandige vrouw liet zich op die uren niet zien.

Anno 2006 ligt dat natuurlijk anders. De Kalverstraat is vandaag een lang lint van aaneengesloten winkelplezier. Een plek van zien en gezien worden, van een gezellig dagje uit om nieuwe schoenen te vinden, of dat ene truitje. De winkels in de duurste winkelstraat van Nederland stellen vast niet teleur.

Deze zomer reist nrc.next langs alle straten van Monopoly.Welke stad moet op het bord? En welke kan er vanaf? Praat mee op nrc.nl/monopoly