Uitgaansgeweld heeft de gezelligheid verdrongen

De Leidsestraat is al jaren smerig en smakeloos.

Maar voor Monopoly is cultuurpessimisme irrelevant.

De één na laatste straat van het monopolybord was in 2000 onderwerp van discussie. De straat was onderhevig aan ‘verloedering’, had PvdA’er Felix Rottenberg gesignaleerd, waarna een eensgezind koor van bestuurders en Amsterdammers hem bijviel. De eens zo chique straat was ten prooi gevallen aan buitenlandse investeerders die winkeliers woekerprijzen opdrongen. Schreeuwerige reclame en open eethallen als de Febo verdrongen de mooie architectuur van weleer. Er was leegstand in de woningen boven de winkels, terwijl in Amsterdam woningnood heerst. Weg was de zelfstandige winkelier die boven zijn winkel woonde en daarmee ook de straat een beetje in de gaten kon houden. Uitgaansgeweld had de gezelligheid verdrongen; met opgetrokken rolluiken leek de straat ’s avonds voorbereid op een belegering. Een organisatie voor ‘herstel van de allure’ van de Leidsestraat zou soelaas moeten bieden.

Zes jaar verder blijkt de Leidsestraat zich weinig van bovenstaand pleidooi te hebben aangetrokken. Een cultuurpessimist vindt zonder moeite de leegstand in de bovenwoningen, gore en gebroken ruiten, ongebruikte panden. Het winkelbestand is op onderdelen als droevig te bestempelen, zeker richting het Leidseplein, waar de nering op smaakloze consumenten toegespitst lijkt te zijn. Al zijn er ook hippe schoenenwinkels te vinden, goede kledingzaken en het chique warenhuis Metz & Co.

De mening van de cultuurpessimist mag deels op feiten berusten, voor de harde kapitalistische grondslag van het monopolyspel is hij irrelevant. Zie de venter van ‘Hotdogs & Cold Drinks’ die met zijn driewielerkarretje aan het begin van de straat staat. Dit soort handelslieden weet dat je naar de mensen toe moet komen, en ook waar je dan naartoe moet. Waar kun je in Amsterdam beter staan dan in de winkelstroom van Kalverstraat naar Leidseplein? De trage stoet van mensen die de Leidsestraat inloopt, is precies de reden dat de straat is wat hij is. Die stroom bergt alle soorten consumenten en middelt door de massaliteit tegelijk verschillen uit tot groslijsten waar op in te kopen valt. Het creëert winkelstraten waar met een ‘voor elk wat wils’-aanpak, zonder esthetische overwegingen, grote financiële successen worden behaald. Leidsestraat is de ultieme monopolystraat.

Deze zomer reist nrc.next langs alle straten van Monopoly.Welke stad moet op het bord? Praat mee op nrc.nl/monopoly