Schadevergoeding na aardbeving is ‘een hoop gedoe’

Na de aardbeving van gisteren hebben zich tien mensen gemeld voor een schade-vergoeding bij de NAM, het bedrijf dat gas wint uit de Groningse bodem. „Ik heb het een beetje gehad met de NAM.”

Landbouwer B.J. Westerdijk uit het Groningse Garsthuizen heeft honderden kleine en grote scheuren in zijn 80 jaar oude boerderij. Een flink aantal wijt hij aan aardbevingen, die het gevolg zijn van gaswinning. „De laatste drie jaar is de scheurvorming erger geworden.”

De provincie Groningen werd gistermorgen getroffen werd door de hevigste aardbeving tot nu toe in het noorden, met een kracht van 3,5 op de schaal van Richter. Even voor twaalf uur gistermorgen was een naschok voelbaar die een magnitude had van 2,5. Westerdijk voelde gistermorgen de aarde trillen. „Het was alsof er een enorme windvlaag overkwam. De boerderij kraakte in zijn voegen.”

In 2003 was de laatste grote aardbeving in Groningen. In oktober en november van dat jaar vonden in de driehoek Middelstum-Stedum-Westeremden drie bevingen plaats met een kracht van 2,7 en 3,0 op de schaal van Richter. De gemeente Loppersum organiseerde daarna een druk bezochte informatiebijeenkomst, waar ook Westerdijk was. „Deskundigen zeiden toen dat er geen zwaardere bevingen zouden plaatsvinden. We hadden het ergste gehad.”

Vanaf 1986 vonden er ongeveer 450 grote en kleine aardschokken plaats in de drie noordelijke provincies, waarvan negen met een kracht van 3,0. De aardbevingen in Noord-Nederland worden in verband gebracht met de gaswinning in het gebied. „Gas wordt op een diepte van drie kilometer gewonnen en zit in poreuze zandlagen, zegt seismoloog Femke Goutbeek van het KNMI. „Als het gas wordt weggehaald kan het gesteente daarboven geleidelijk of op sommige plekken ineens inzakken, met een aardbeving als gevolg.” Het KNMI verwacht geen toename van aardschokken in het noorden, mits het aantal gasvelden constant blijft. Het instituut heeft berekend dat zwaardere aardschokken dan 3,85 op de schaal van Richter in het noorden onwaarschijnlijk zijn. Hierbij wordt onder meer gekeken naar factoren als de grootte van breukvlakken en de druk op de steenlaag.

Bij de NAM meldden zich tien mensen die zeiden schade te hebben, variërend van scheuren in pleisterwerk en gevels tot gesprongen ruiten, aldus NAM-woordvoerder R. Treur. De aardoliemaatschappij heeft sinds midden jaren negentig een speciale schaderegeling, waarbij meldingen worden onderzicht door deskundigen. Wie het oneens is met hun conclusie, kan beroep aantekenen bij de Technische commissie bodembeweging (TCBB). Deze onafhankelijke commissie kan aan de hand van een technisch onderzoek bepalen of de schade is veroorzaakt door bodembewegingen als gevolg van mijnbouw.

Sinds eind jaren negentig zijn bij de TCBB tussen de 30 en 40 gevallen behandeld. In meer dan 90 procent daarvan werden de klagers in het gelijk gesteld. Tot nu toe keerde de NAM één miljoen euro uit aan 550 gedupeerden. De hoogte van het bedrag varieerde van 50 euro tot enkele tonnen – voor een landbouwer in het Groningse Kantens. Hoewel de NAM de schade aan deze boerderij niet toeschreef aan gasbevingen, volgde hij het oordeel van de TCBB. „Wij stellen ons coulant op”, aldus NAM-woordvoerder Treur. „We keren uit als de schade redelijkerwijs veroorzaakt kan zijn door aardschokken.”

G. van Dijken uit Middelstum had vorig jaar net zijn woning hersteld na een eerdere lichte beving. Oude stenen gingen eruit, nieuwe erin. Het echtpaar, dat net terug was van vakantie, constateerde tevreden dat alles nog goed was aan het huis. Tot gistermorgen. Er prijkt nu een scheur vanaf de onderkant van de woning tot aan de vensterbank. „Ach, we wennen eraan”, is het nuchtere commentaar van Van Dijken. De aannemer kreeg vorig jaar 400 euro schadevergoeding van de NAM. Of hij nu weer een claim indient, weet hij niet. „Ik weet niet of het de moeite waard is, het is een hoop gedoe en ik heb het wel een beetje gehad met de NAM.” Zijn vrouw: „Van die 400 euro konden we het niet doen. Het is dat mijn man een bouwbedrijf heeft en het zelf kan, maar hij is er wel vier weken zoet mee geweest.”

Twee jaar geleden kwamen twee deskundigen naar Westerdijks boerderij kijken, nadat hij bij de NAM een schademelding had gedaan. Zij concludeerden dat de scheurvorming in het metselwerk kwam door bodemdaling, door uitdroging van de grond. De landbouwer stapte naar de TCBB, maar ook daar kreeg hij nul op het rekest. Westerdijk is teleurgesteld. „Die schaderegeling klinkt vriendelijk, maar iets bewijzen is moeilijk. Over een paar honderd euro doet de NAM niet moeilijk, maar een royale schadevergoeding zit er niet in.”

Gisteren is een van de scheuren in een muur langer geworden. „Wij hebben schade, maar er staat niets tegenover. Je wordt er moedeloos van. We voelen ons in de steek gelaten door de overheid.” In de deskundigen heeft hij weinig vertrouwen. „Dit was de hevigste schok die ooit is gemeten. Ze zeggen dat er geen zwaardere komen, maar dat zeiden ze drie jaar geleden ook.”