Muziek uit de lift

De Argentijnse Molina maakt muziek in haar eentje.

Haar cd Son is uit en ze staat op een Haags jazzfestival.

Juana Molina maakt het liefst muziek in haar eentje. Haar platen speelt ze bijna helemaal zo vol, net als haar optredens. „Alles is live”, zegt ze, tijdens een transatlantisch telefoongesprek. „Ooit deed ik het anders, maar na een paar optredens voelde ik me een slaaf van de sequencer. Er kwam geen risico aan te pas, geen bloed. Nu maak ik ter plekke samples en loops, en verder gebruik ik mijn stem, mijn gitaar en wat keyboards. Een optreden moet een reflectie zijn van dat moment, en dat bereik je niet als de boel van tevoren ingespeeld is. Op deze manier heb ik meer kans dat het verkeerd gaat, dat is waar, want er zijn een hoop knoppen in het spel. Maar als het goed gaat, gaat het ook echt goed.”

Teksten komen altijd het laatst, zegt ze. „Als ik een melodie wat voor me uit zing, komen er vanzelf woorden uit mijn onderbewustzijn bovendrijven. Die vertellen me waar het lied over zal gaan. Als er géén woorden boven komen, heb ik een probleem. Maar als het wel lukt, en ik heb de tekst af, is het een beetje alsof ik wakker word na een vreemde droom.” Het nummer Un beso llega, legt ze uit, gaat over iemand die te verlegen is om haar hart te volgen, tot ze uiteindelijk wel degelijk haar eigen weg gaat.

Het zou op Molina zelf kunnen slaan. Ze deed er jaren over eer ze haar succesvolle acteercarrière inruilde voor wat ze het liefst deed: het maken van lang niet gemakkelijke muziek. „Ik zocht destijds een baantje dat me niet te veel tijd kostte, zodat ik tijd overhield voor mijn muziek. Dat vond ik bij de televisie. Maar het liep uit de hand en binnen de kortste keren had ik het razend druk met mijn eigen televisieshow. Toen ik besloot me volledig op mijn muziek te richten, werd ik voor gek verklaard. Het publiek kwam in eerste instantie op mijn naam af, niet op mijn muziek.”

In haar muziek nemen subtiel getokkelde, maar soms verbrokkeld klinkende akoestische gitaren het op tegen sierlijke ‘loops’ ofwel korte, steeds herhaalde fragmentjes, en drones, de voortdurende grondtoon. De combinatie heeft een hypnotiserend effect. „Vroeger speelde ik de hele tijd dezelfde akkoorden op mijn gitaar”, zegt ze, „dat bracht me in een prettige staat van onthechtheid. Je kunt heel goed improviseren op een loop, dat geeft mij een heel prettige vrijheid.” Daarbovenop zingt ze, intiem alsof ze het alleen tegen jouw oorschelp heeft. In het Spaans, wat het mysterieuze, exotische karakter van haar muziek, zeker voor wie die taal niet beheerst, versterkt. „Ik zou mezelf niet zijn als ik in het Engels zou zingen. Dat is een geleende taal. In het Spaans weet ik precies wat ik wil uitdrukken.”

Molina gaat voor inspiratie terug in de tijd. „Ik herinner me dat ik op bezoek ging bij mijn oma. De lift die me naar haar appartement bracht op tienhoog maakte een behoorlijke herrie. Dat was een soort drone, waarop ik de wildste melodieën kon zingen. In mijn muziek ga ik terug naar zulke bronnen.”

Juana Molina: Son Domino, distr. Munich Optreden: 18/8, Theater aan het Spui, Den Haag www.purejazzfest.nl