Wegdromen met af en toe een lichtflits

Deze zomer zijn aan de kunstacademies weer honderden kunstenaars afgestudeerd. Vandaag in deel 4: Sandra Hanckmann van de Maastrichtse kunstacademie.

Sandra Hanckmann presenteerde haar installatie in een groot lokaal, wit geverfd en verduisterd. Drie projecties op de lange muur, één op de korte. De filmbeelden bewegen traag, versnellen soms even, maar zijn altijd statig. De kleuren zijn vooral ingetogen, maar soms fonkelt er iets helder blauws. Altijd is er beweging, sierlijk zoals onder water het wier meedeint in de stroom. Sfeer en associaties genoeg, maar waar je naar kijkt is volstrekt onduidelijk.

Videopaintings noemt Sandra Hanckmann (35) haar projecties zelf. „Voor mij zijn het schilderijen.” Ze is er deze zomer mee afgestudeerd in de richting ‘autonoom’ aan de kunstacademie van Maastricht. Bij een rotonde in Maastricht heeft ze autolampen gefilmd. Voor de lens van haar simpele videocamera hield ze een glazen kerstbal die ze langzaam bewoog. „Daar zat een naadje in. Als ik daarop precies inzoomde, ontstonden vervormingen. Via het display van de camera probeerde ik wat te sturen, maar veel hing van het toeval af.”

Bij de rotonde schoot ze zes uur materiaal van op haar afrijdende auto’s en soms het licht van lantaarnpalen. „Ik heb maar kleine stukjes film gebruikt. In totaal ongeveer tien seconden, die ik op de computer heb uitgerekt tot twintig minuten. Ik koppel ieder beeldje los en maak overgangen, zodat het een vloeiende beweging wordt. Daarna ben ik bijvoorbeeld gaan spiegelen, waardoor je weer nieuwe effecten krijgt.”

Hanckmann geeft haar films geen titel. „Voor mij gaat het alleen maar over schoonheid.” Ze voegt evenmin tekst of geluid toe. „Ik wil een toeschouwer niet in een bepaalde hoek dwingen. Bij een schilderij hoor je ook geen muziek. Het gaat puur om het beeld.” Dat iedereen de films anders interpreteert spreekt haar juist aan. Het mag niet te ‘zoet’ worden. „Mensen zaten er fijn bij weg te dromen, maar daarom heb ik er om de zeven minuten een oranje flitslicht ingezet dat ze wakker maakt. Daarna mogen ze weer inzakken en verder kijken.”

Ze houdt er van naar dingen te staren. „Films over de diepzee met pulserende kwallen vind ik heerlijk. Dat straalt zoiets feeërieks uit. Als kind kon ik ook eindeloos naar de scheuren in het behang kijken. Na een tijdje zag ik dan dingen. Die fascinatie probeer ik nu met mijn camera op te zoeken.”

Hanckmann is sinds 2004 met dit soort films bezig geweest. Na het afstuderen wil ze weer iets anders gaan doen. „Ik weet nog niet wat. Door te spelen met de camera komen vanzelf nieuwe ontdekkingen. Ik begin meestal in huis te filmen. Kijken hoe iets werkt. Het kan een reflecterend lampje in een ruit zijn. Als ik dat in de computer negatief maak, krijg je al een heel vervreemdend effect.” Ze gaat na de zomer met een aantal anderen bij het Maastrichtse kunstenaarsinitiatief Diepzout een project doen dat Urban Myths heet. Misschien gaan ze dat ook in België exposeren. Hanckmann heeft met haar films al de Academieprijs (250 euro) gewonnen. Ook is er een aanbieding van een galerie. Toch blijft ze naast de kunst twintig uur per week werken als tandartsassistente. „Een vast inkomen is wel prettig”, zegt ze. „Ideaal is het niet, maar zo blijf je wel met twee benen op de grond.”

Zie www.diepzout.nl. Eerdere afleveringen van deze serie op www.nrc.nl