VN-gezant: reservoir aan Talibaan haast onuitputtelijk

Het reservoir van Talibaan-strijders in Afghanistan is zo goed als onuitputtelijk. De beweging is niet te overwinnen door het toebrengen van een hoog aantal verliezen. Dat zegt de speciale VN-gezant voor Afghanistan, de Duitser Tom Koenigs, deze week in een interview in Der Spiegel.

Koenigs, die sinds een half jaar in Afghanistan werkt, vindt dat „de opstandelingen” verkeerd worden bestreden. „Men moet zich concentreren op de hoogopgeleide en gemotiveerde leiders. Voor de meelopers moet een reïntegratieprogramma ontwikkeld worden.”

Het reservoir aan meelopers wordt steeds aangevuld doordat er te weinig alternatieven zijn voor het toenemende moslimfundamentalisme, stelt Koenigs. „Als een eenvoudige boer een intelligente zoon naar school wil sturen, heeft hij weinig andere keus dan de koranschool in Pakistan.” En in het ergste geval komt de zoon daar als Talibaan-strijder vandaan, aldus Koenigs.

Er is dan ook geen militaire oplossing voor Afghanistan, vervolgt hij. Het conflict tussen het moslimfundamentalisme van de Talibaan en de van bovenaf opgelegde democratie speelt zich af in de dorpen, waar het centrale gezag nauwelijks doordringt. De Talibaan, Al-Qaeda en andere opstandelingen zijn ervan overtuigd dat zij het land kunnen destabiliseren en de regering kunnen ontregelen.

„De Talibaan is een basisbeweging” en dat gegeven vraagt onder andere om een uitbreiding van de Afghaanse politie. „Nu zijn er districten met 45 agenten per 100.000 inwoners. Dat zou in Beieren ook niet goed gaan.” De internationale gemeenschap, inclusief Duitsland, moet zich meer inspannen voor de opleiding van agenten, zegt de VN-gezant.

Ook een adviseur van het Amerikaanse commando in Afghanistan stelde vandaag dat de opstand vooral door Afghanen zelf moet worden bestreden. „De sleutel voor [..] een dergelijke opstand is het Afghaanse Nationale Leger”, zei sergeant-majoor Curtis L. Brownhill vandaag tegen persbureau AP. Maar dat leger beschikt nog niet over voldoende gekwalificeerde manschappen en logistieke middelen, voegde hij er aan toe.

In de onrustige provincie Helmand heeft de politie vandaag een aanval van Talibaan afgeslagen en daarbij twee strijders gedood.