Verleidelijke jonge meisjes

The Night of the Iguana was een van de laatste goede toneelstukken van Williams.

Een priester vergrijpt zich aan een minderjarig meisje en wordt uit zijn ambt ontheven.

Onlangs verschenen er vijf verfilmingen van de toneelstukken (en een novelle) van Tennessee Williams op dvd. Omdat Williams’ werk bol staat van hoogoplopende emoties, psychologische krachtmetingen en al dan niet gesublimeerde seksuele gevoelens, werd veel van zijn werk door Hollywood verfilmd. Er was genoeg drama om de aandacht van de toeschouwer vast te houden.

Zijn – voor die tijd – gewaagde thematiek gaf veel problemen met de censuur, die toen nog eisen kon stellen aan de inhoud van films. Zo werd de suggestie van een homoseksuele relatie tussen Brick (Paul Newman) en zijn jeugdvriend Skipper in de filmversie van Cat on a Hot Tin Roof (Richard Brooks, 1958) geheel weggelaten en werd de gewelddadige castratie van Chance Wayne (Paul Newman) in Sweet Bird of Youth (Richard Brooks, 1962) vervangen door het breken van zijn neus. En in de allereerste Williams-adaptatie, het beroemde A Streetcar Named Desire (met Marlon Brando als de ‘bruut’ Stanley Kowalski die de labiele zus van zijn vrouw Stella verkracht), moest zelfs een zwoel – dus suggestief – saxofoonthema van componist Alex North worden veranderd. Nu begeleiden romantische strijkers de afdaling van Stella aan het eind van de film, als ze Stanley vergeven heeft en hem weer in de armen valt.

De afgelopen zaterdag honderd jaar geleden geboren John Huston verfilmde in 1964 wat critici als een van de laatste goede toneelstukken van Williams zien: The Night of the Iguana (1961). Film en toneelstuk handelen over een priester in Mexico die uit zijn ambt ontheven wordt omdat hij zich vergrepen heeft aan een minderjarig meisje. De door Richard Burton gespeelde priester, T. Lawrence Shannon, verdient daarna de kost als reisleider die busladingen verveelde Amerikaanse toeristen, veelal dames van middelbare leeftijd, door Mexico loodst. Hij grijpt regelmatig naar de fles en bevindt zich op de rand van een zenuwinzinking. De verleidelijke Charlotte (Sue Lyon, uit Stanley Kubricks Lolita) daagt hem uit, plaagt hem en vindt het wel interessant om een oudere man te versieren. Tot groot ongenoegen van haar chaperonne. Als Shannon opnieuw moeite heeft een mooi maar minderjarig meisje te weerstaan, raken de poppen aan het dansen. Hij vlucht met de volle reisbus naar een afgelegen kustplaatsje waar hij zijn heil zoekt bij een oude vriend, die inmiddels overleden blijkt. Zijn weduwe Maxine (Ava Gardner) biedt hem en de vrouwen onderdak. Daar ontmoet Shannon de vrijgezelle Hannah (Deborah Kerr) die haar beroemde dichtervader vergezelt. Een man tussen drie vrouwen, de toch al labiele reisgids gaat er bijna aan ten onder.

Huston filmde op locatie in het zuiden van Mexico, de baai van Mismaloya – een plek die inmiddels een toeristische attractie is geworden maar indertijd een verlaten oord was. De productie was niet eenvoudig: de temperamentvolle Huston moest de met een groot ego gezegende acteurs onder de duim zien te houden.

Night of the Iguana biedt vertrouwde Williams-thema’s als ‘geperverteerde’ seksualiteit, de angst om ouder of gek te worden, de vlucht in de fantasie, en illusies die mensen koste wat kost in stand houden. Shannon en Hannah herkennen zich in elkaar: twee eenzame zielen krijgen contact. Tennessee Williams op z’n meest opgewekt. Hoewel: de band die ontstaat is kortstondig en gedoemd weer voorbij te gaan. Hoe mooi en diep die ook is.

The Night of the Iguana. Regie: John Huston. Met: Richard Burton, Ava Gardner, Deborah Kerr, Sue Lyon.Distributie: Warner Home Video