Koperen plaatje op pas heeft maar weinig fans

19 miljoen bankpassen in Nederland hebben een oplaadbare chip. Maar de chipknip wordt alleen gebruikt bij parkeer- en sigarettenautomaten.

‘Mag ik even chippen?’ Het te betalen bedrag van 1,99 euro lijkt wat klein om met pin te betalen. Maar op het apparaatje op de toonbank van het benzinestation is de chip-opening dichtgemaakt met plakband. „Dat kan hier niet, u mag wel pinnen.” Op de vraag waarom de chipknip het niet doet, antwoordt de caissière dat ze het constant afwisselen tussen die betalingssystemen te omslachtig vindt. „Het kost ons meer moeite dan het aan gemak oplevert. Je kunt toch ook gewoon pinnen?”

Zo denken meer ondernemers en consumenten over de elektronische portemonnee, die dit najaar de tiende verjaardag viert. Nederland telt volgens de organisatie Currence, die regels en toezicht over de chipknip organiseert, nu meer dan 200.000 plekken die een betaling met chipknip zouden kunnen faciliteren. Maar in dat getal is geen rekening gehouden met de afgeplakte automaten zoals hierboven aangetroffen.

Hoewel bijna 19 miljoen bankpassen zijn uitgerust met een chipknip, vinden maandelijks 2 miljoen oplaadtransacties plaats. Volgens een onderzoek van Currence is 68 procent van de Nederlanders op de hoogte dat hun betaalpas is uitgerust met een chipknip. Het aantal daadwerkelijke gebruikers is niet onderzocht, maar volgens Currence wordt pinnen van kleine bedragen steeds populairder – door afgenomen transactiekosten. Dus, is het meest gehoorde argument van consumenten, waarom chippen in winkels waar de klant ook gewoon met pin kan betalen?

„Het scheelt toch een handeling”, zegt Marco Demmink van Currence. „Chippen wordt vooral in automaten gebruikt: in eenderde van de sigarettenautomaten, parkeersystemen en cafetaria’s kun je met chip betalen.” Pin is daar niet mogelijk, omdat voor dat systeem een meer gecompliceerde en extra beveiligde techniek moet worden geïnstalleerd. Bij sommige automaten (door Currence aangeduid als ‘parvenca’: parkeren, vending-machines en cafetaria’s) is chippen zelfs de enige mogelijkheid om af te rekenen. Zo wordt de klant haast gedwongen tot gebruik van de chipknip.

Maar wie niet rookt, geen auto bezit of nooit luncht in bedrijfskantines, gebruikt het koperen chipje totaal niet. Terwijl het toch handig kan zijn: bijvoorbeeld op een terras twee koffie afrekenen. Een serveerster brengt een mobiel chipapparaat, ze tikt het bedrag in, de klant steekt de bankpas in het apparaat en drukt op ‘ja’. Zonder te wachten tot de pintransactie tot stand gekomen is, zonder heen en weer bellen naar de bank. De techniek is er, zegt ook Demmink van Currence, maar het aantal cafés met dit systeem is nihil. „In de horeca is men nu eenmaal traditioneel meer gesteld op contante betalingen”, zegt Wendy Schellens van Koninklijk Horeca Nederland. „Bij een drukke bar is het sneller om een rondje cash af te rekenen. Elektronisch betalen kost toch meer tijd.”

Ook in winkels wordt chipknip nauwelijks toegepast. Ilja Bruggeman van het Platform Detailhandel Nederland vindt dat zelfstandigen daarvoor geen blaam treft: „Juist ondernemers vinden chippen prima: het is efficiënt, veilig en goedkoop. Maar de consument wil er niet aan.” De horecaorganisatie beaamt dat: „Als klanten het willen, dan installeren uitbaters heus wel een chipsysteem. Maar er is gewoon geen animo onder consumenten.” Een vicieuze cirkel, dus.

Wat het niet gebruiksvriendelijker maakt, is een schisma tussen de banken. Terwijl de meeste bankpassen standaard zijn uitgerust met chipknip, heeft de Postbank een ander systeem: zij koos ervoor de chipknip op een aparte pas te scheiden van de pinpas: „Maar je kunt er eenvoudig één bestellen hoor, via de website”, zegt een woordvoerder. Werpt dat niet een extra drempel op? „Nee, juist niet”, betoogt de bank, „zo kun je de pas met enkel de chipknip erop, makkelijk even aan iemand afgeven om een kleine betaling te doen, zoals de parkeerautomaat bijvullen. Met een pinpas zijn mensen toch voorzichtiger.” Chipknip-organisatie Currence is niet van plan om het gebruik van de elektronische portemonnee extra te stimuleren. „We richten ons nu op betalingen via pin”, aldus Marco Demmink, „daarmee kunnen ook steeds kleinere bedragen worden afgerekend.”