Duits angstbeeld: Israëliërs als doelwit

Duitsland debatteert over deelname van de Bundeswehr aan een VN-missie in Libanon.

Bondskanselier Merkel zwijgt over ‘uitnodiging’ van Israëlische premier Olmert.

Een militair van de Bundeswehr die mogelijk het vuur opent op een Israëlische soldaat. Dat schrikbeeld gaat schuil achter het debat in Duitsland over de vraag of het moet bijdragen aan een nog te vormen VN-macht voor Zuid-Libanon. De door de Tweede Wereldoorlog historisch beladen kwestie won dit weekeinde aan urgentie door het verzoek van de Israëlische premier Olmert om bij te dragen aan een VN-missie. De regering van kanselier Merkel zit met de kwestie in de maag en schuift een besluit voor zich uit.

„Ik zou graag Duitse militairen in Libanon zien”, zei Olmert vrijdag tegen de Süddeutsche Zeitung. Dit verzoek herhaalde hij zondag tegen de Welt am Sonntag. Het scenario van Duitsers en Israëliërs die met elkaar slaags raken is volgens Olmert denkbeeldig: „Waarom zouden Duitse militairen op Israël schieten?”

Veel Duitse politici zien dat risico wel. Er gaan weliswaar stemmen op die stellen dat Duitsland, juist wegens zijn ‘historische verantwoordelijkheid’ jegens Israël, militairen moet leveren. „Wij staan aan de kant van Israël”, zei minister van Defensie Jung (CDU) twee weken geleden.

Maar nu er een concreet verzoek van Israël op tafel ligt, variëren de meeste politieke reacties van terughoudend tot regelrecht afwijzend. Fractievoorzitter Westerwelle van de oppositionele, liberale FDP vindt het idee „ondenkbaar”. De eveneens oppositionele Linkspartei, een verzamelbekken van socialisten en ex-communisten, heeft zich ook tegen Duitse betrokkenheid uitgesproken. De derde oppositiepartij, De Groenen, vreest een verlengstuk te worden van Israëls strijd tegen Hezbollah.

Ook de bevolking voelt weinig voor deelname aan een VN-missie. Slechts één op de drie ondervraagden is vóór, blijkt uit opinieonderzoek.

De regering doet haar best alle opties open te houden. Minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier (SPD) noemde Olmerts verzoek een „opvallend bewijs van vertrouwen” van Israël in Duitsland. Hij verbond daar echter niet de toezegging van militaire steun aan. Om de indruk van al te grote Duitse bereidwilligheid te voorkomen, werd minister van Defensie Jung bovendien gedwongen zijn pro-Israëlische uitlating in te slikken.

Merkel zei eerder dat een Duitse bijdrage praktisch eigenlijk onmogelijk is. De capaciteiten van de Bundeswehr zouden „uitgeput” zijn, gezien de huidige inzet van ruim 7.500 militairen in onder meer Congo, Afghanistan en Kosovo. Toch heeft Merkel niet onomwonden ‘nee’ gezegd.

Officieel wacht Duitsland op het VN-mandaat voor een multinationale troepenmacht. Pas wanneer meer bekend is over omvang, commando en taakomschrijving van de missie, wil Berlijn besluiten. Merkel overlegde gisteren nog telefonisch met de Libanese premier Siniora over een Frans-Amerikaanse ontwerpresolutie die tot zo’n mandaat moet leiden.

Mocht Duitsland aan een missie deelnemen, dan lijkt het onwaarschijnlijk dat de Bundeswehr gestationeerd wordt aan de Libanees-Israëlische grens. Coalitiepartij SPD wil hier niet aan. „Wel denkbaar is dat Duitse militairen helpen bij het opleiden van Libanese troepen”, zei staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Erler (SPD) gisteren. Een andere optie is de stationering van militairen langs de Libanees-Syrische grens. Daar zou de Bundeswehr bevoorrading van Hezbollah uit Syrië kunnen tegengaan.

Dit betekent een extra reden voor Duitsland een besluit uit te stellen: Berlijn wil tijd winnen voor zijn diplomaten. Duitsland, dat goede banden onderhoudt met zowel Israël als de Arabische landen, probeert met alle betrokken partijen te praten.Minister Steinmeier, die vandaag zou beginnen aan een Midden-Oosten-reis, wendt de Duitse invloed vooral aan om Hezbollah-leverancier Syrië achter een wapenstilstand te krijgen.

Een snel besluit over een Bundeswehr-bijdrage in Libanon zou, aldus waarnemers, een van de strijdende partijen kunnen bruuskeren, waarmee Berlijn zijn diplomatieke positie zou kunnen verspelen.