De Britse buren in Helmand zijn moe

Vorige week heeft Nederland het commando overgenomen in Uruzgan.

Hoe is de eerste week verlopen in het zuiden van Afghanistan?

Het was een bescheiden ceremonie, waarmee dinsdag de Nederlandse ISAF-missie in Zuid-Afghanistan officieel begon. In aanwezigheid van de hoogste Nederlandse militair, generaal Dick Berlijn, was er een kleine parade in Kandahar, waar het hoofdkwartier van de NAVO-operatie in Zuid-Afghanistan is. Volgens de ANP-verslaggever ter plekke stelden niet alle landen die aan ISAF-3 meedoen even veel prijs op deze plechtigheid als Nederland.

Ten tijde van het parlementaire debat over de missie is door de Nederlandse regering veel nadruk gelegd op het verschil van de methode-ISAF, gericht op stabiliteit en opbouw, en de door de Amerikanen geleide Operation Enduring Freedom (OEF), die al langer loopt en vooral gericht is op het uitschakelen van tegenstanders.

Sinds dinsdag 1 augustus zijn in totaal negen NAVO-soldaten van ISAF-3 gesneuveld – waaronder geen Nederlanders. Dit weekeinde werd een Canadese militair gedood door een autobom nabij Kandahar (de vijfde gesneuvelde Canadees deze week), en een Britse soldaat bij de districtshoofdstad Musa Qala, in de onder Britse verantwoordelijkheid vallende provincie Helmand.

De situatie in Helmand, waar binnenkort ter versterking zo’n duizend Britse infanteristen aankomen, is penibel. Een anonieme hoge Britse militair waarschuwde dit weekeinde in de Sunday Telegraph dat de zevenhonderd Britse militairen die in Helmand met gevechtsacties zijn belast en sinds mei 25 veldslagen geleverd hebben, de uitputting nabij zijn. De bron noemde de opzet van de Britse missie in Helmand in zijn huidige tempo ‘niet houdbaar’.

Het streven van de Britten is om een permanente militaire aanwezigheid te vestigen in provincieplaatsen die soms jaren nauwelijks meer te maken hebben gehad met het centrale regeringsgezag of buitenlandse troepen. In Sangin, Nawzad en Musa Qala moeten, meldt de BBC, moeten troepen zich dagelijks teweer stellen tegen vijandelijke aanvallen (zie inzet).

De lijst met gewelddadigheden in het ISAF-3-gebied is daarmee niet volledig: op 3 augustus kwamen bij de stad Kandahar 21 Afghanen om door een autobom, die kennelijk tegen een passerend NAVO-konvooi was gericht. Volgens de Afghaanse politie werden dit weekeinde in Garmser, in de provincie Kandahar, zeventien Talibaan-strijders gedood bij een actie van de Afghaanse politie. NAVO-vliegtuigen boden bij actie luchtsteun.

Het begin van ISAF in Zuid-Afghanistan werd in de media deze week verdrongen door de voortwoedende oorlog in het Israëlisch-Libanese grensgebied. Deze oorlog roept in delen van de moslimwereld nieuwe stormen op van anti-Amerikaans sentiment en heeft ook zijn weerslag op de verhoudingen in Afghanistan. Dat meldt een verslaggever van het in Londen gevestigde Institute for War and Peace Reporting (www.iwpr.net). In Kabul vond deze week een soort congres plaats van ‘jihadi’, warlords uit de tijd van de strijd tegen de Sovjet-Unie die tegen de Talibaan zijn. Sprekers zeiden dat de Verenigde Staten – op wie de zittende Afghaanse president Karzai sterk leunt – ‘de ware terroristen’ zijn. De oorlog in het Midden-Oosten bevordert de populariteit van de Talibaan onder de Afghaanse plattelandsbevolking, meent de verslaggever van IWPR.

Feestelijker dan het officiële begin van de Nederlandse missie in Uruzgan, was de terugkeer van de eerste honderd kwartiermakers, zondag op de vliegbasis Eindhoven. Alvorens zij hun familie en gelieven in de armen vlogen, sprak minister Kamp (Defensie, VVD) ze toe: „De klus is voorbeeldig geklaard, de basis is gelegd.”